زبان ها

آتارینیا (پدر من)

واژه الفی به معنی «پدر من». این کلمه دوبار در کار تالکین به کار رفته شده است، یکبار توسط الندور به پدرش ایسیلدور، و هم چنین خیلی قبلتر توسط آلداریون به پدرش منلدور در نومه نور. در هر دو مورد طرف مقابل او را اونیا (پسر من) خطاب کرده است. این پسوند برای ایجاد القاب صمیمانه نیز استفاده میشود. برای مثال منلدور پسرش را آناردیلیا(آناردیل من) خطاب میکند. (آناردیل نام اصلی آلداریون است).

آنگرتاس موریا (نوشتار رونی متعلق به خزد-دوم)

یک سیستم نوشتاری رونی که توسط دورف های خزد -دوم از سیستم قدیمی الفی که آنگرتاس دایرون نام داشت، تکامل پیدا کرد.اگر چه در اصل برای کنده کاری بر روی چوب یا سنگ طراحی شده است، دورف ها در نوشتار رونی خصوصیات ویژه ای دیدند که برای زبان آن‌ها مناسب بود و کاراکترهای آن بطور مناسبی برای نوشتن با قلم و جوهر شکل گرفتند. آنگرتاس موریا در بسیاری جهات شبیه سیستم اصلی دایرون بود، اما با چند تغییرات جزئی صدا، و با شش کیرت کاملاً جدید. نوشتار رونی خزد -دوم حداقل به عنوان اساس یک سیستم کیرت نویسی دیگر استفاده شد، کیرت های اره بور.

آنگرتاس دایرون (شکل ثانویه رون های الفی)

رون های اولیه، یا کیرت، در ابتدا توسط دایرون، از خردمندان بزرگ دوریات، ساخته شد. این سیستم اولیه به نام کرتاس دایرون شناخته می شد و برای نمایش زبان سیندارین به کار میرفت. رون ها زیاد توسط الف های سیندار مورد استقبال قرار نگرفت اما دورف ها کار دایرون را بسیار مورد توجه قرار دادند.

نحوه اختصاص آواها در کرتاس دایرون نسبتا قراردادی بود. تغییرات بعدی باعث به وجود آمد سیستم پیچیده تر آنگرتاس دایرون شد. گفته می شود این تغییرات بعدی نیز توسط خود دایرون انجام شده است اما به نظر میرسد که کار خردمندان اره گیون در دوران دوم باشد. نزدیکی الف های اره گیون و دورفهای خزد-دوم میتواند نحوه انتقال این سیستم نوشتار به دورفها و به وجود آمدن سیستم آنگرتاس موریا را توضیح دهد.

آنگرتاس (رون ها)

اصلاحی الفی برای نوشتار رونی، که به معنای تحت الفظی (ردیف‌های طولانی رون) گفته می‌شود. انواع مختلفی از آن وجود داشت اما دو شکل اصلی آن بصورت آنگرتاس دایرون بود که توسط الف‌ها برای بیان زبان سیندارین استفاده می‌شد، و آنگرتاس موریا به شکل کلاسیک توسط دورف ها استفاده می‌شد.

کرتاس (نوعی خط رونی)

این عبارت به معنی «رونیِ سطری» و برای یکی از انواع روشهای خط رونی مخصوصا روش اصلی کرتاس-دایرون بکار می رود. این کلمه با اندکی تغییر در اسم آنگرتاس (رونیِ سطریِ طولانی) نیز بکار رفته است تا نشانگر این باشد که این روش های نوشتار از روش اصلی کرتاس دایرون مشتق شده است، مخصوصا در آنگرتاس دایرون و آنگرتاس موریا.

کلمه کرتاس با جمع کلمه کیرت متفاوت است، کیرت به گروهی از حروف رونی (یا به طور کلی تر به مفهوم رون ها) اطلاق میشود اما کرتاس به روش های نوشتار الفبا اشاره دارد.