خانه - فرهنگ نامه - فهرست موضوعی - زبان ها (برگه 2)

زبان ها

آندایت (مصوتی در نوشتن تنگوار)

عموما در نوشتن تنگوار از حروفی جداگانه برای نشان دادن صداها استفاده نمی شود، بلکه آن هارا با به کار بردن علاماتی در پایین یا بالای حروف بی صدا نشان می دهند. ضمناً نوع دیگری از تنگوار با عنوان«نوشتن کامل» شناخته شده است که در آن حروف صدا دار نیز وجود دارند، درست مثل حروف انگلیسی. در این حالت ضروریست که نشان دهیم کدام صداها بلندند، و برای این کار از آندایت (علامت بلند) استفاده می کنیم.

زبان باستان (زبان الف های برین)

طی مهاجرت بزرگ، الدار از یکدیگر جدا شدند. نولدور و وانیار از میان دریای بزرگ به غرب کوچیدند و بعد ها تله ری نیز به آنان پیوستند در حالی که بسیاری از مردم الدار در سرزمین میان باقی ماندند.

در آمان، به خصوص در میان نولدور و وانیار، زبان الفی باستان با عنوان کوئنیا محفوظ ماند. اما در تحولات مدام سرزمین میانه زبان الف ها تکامل یافته و به اشکال مختلف درآمد؛ که مهمترین اینان زبان الف های خاکستری بلریاند، سینداری بود.

وقتی نولدور به سرزمین میانه بازگشتند، دریافتند مردمی که سال ها قبل در آنجا باقی مانده بودند به زبان دیگری سخن می گویند: زبانی به هر حال قابل فهم برایشان، اما به وضوح متفاوت از زبان کوئنیای باستانی. با حکم شاه تینگول زبان الفی برین در سرزمین میانه از استفاده عام درماند به همین علت زبان معمول الف های شرق دریا سینداری بود با این حال دانش زبان باستان محفوظ ماند و هنوز توسط الف های برین و دانشمندان حتی در اواخر دوران سوم استفاده می شد.

زبان باستان (زبان الف های برین)

نامی برای زبان الفی باستان، کوئنیا که وانیار و نولدور در غرب بدان سخن می گفتند. این زبان به واسطه نولدور به سرزمین میانه آورده شد؛ اما شاه تینگول، که مردمش به زبان سینداری صحبت می کردند، استفاده از آن را در قلمرو تحت فرمان خود منع کرد. به همین علت کمتر به عنوان زبان محاوره ای بین مردم سرزمین میانه استفاده می شد؛ اما تاریخ نویسان و دانشمندان ترجیحا از این زبان بهره می بردند.

آدوناییک (زبان انسان های نومه نور)

زبان بومی مردم نومه نور و زبان آبا و اجدادی وسترون

نکات

  1. با اینکه نام آدوناییک نمی تواند توسط اداین قبل از اینکه در اوایل دوران دوم به نومه نور مهاجرت کنند ، به کار گرفته شده باشد، به نظر می رسد همین زبان، یا چیزی شبیه به آن در بلریاند در طول دوران اول استفاده می شد؛ حداقل مردم خاندان هادور، با این زبان صحبت می کردند. با این که بعد از نابودی نومه نور اشاره ای به استفاده شدن از این زبان نشده، نمی توان فرض کرد که این زبان کاملا نابود و منقرض شده باشد. به نظر می رسد که ادیبان گوندور و آرنور با زبان باستانی اجدادشان آشنایی داشته باشند. ولی برای استفاده ی عمومی، زبان آدوناییک جای خود را به وسترون (در حقیقت وسترون از آدوناییک تکامل یافته بود) و زبان های الفی داد.
  2. بر طبق قواعد تلفظ زبان های الفی، این کلمه “آ-دون-ایک” تلفظ می شود. به هر جهت، آدوناییک یک کلمه ی الفی نیست؛ و در حقیقت از اصول زبان شناسی عبری یا ارمنی مدل برداری شده که تلفظش بر این اساس است : “آ-دون_آییک” که این فرضیه محتملی است.

خوزدول (زبان محرمانه ی دورف ها)

نامی که دورف ها به زبان محرمانه ی خود می دادند ، که تنها تعداد کمی از کلمات آن توسط بیگانگان کشف شده بود. به استثنای معدود کلماتی مثل قسمت هایی از اسم ها و مکان ها، تالکین اطلاعات خیلی کمی در مورد زبان دورف ها نوشته است. همان طور که دورف ها زبان شان را مثل یک راز حفظ می کردند، طبیعی است که مقدار کمی از آن در نوشته ها ثبت شده باشد). منابع اصلی ما، کلماتی هستند مانند خزد-دوم (خزد در زبان آنها، به معنی دورف است) و خوزدول. و در فریاد هایی که در نبرد سر می دادند، مثل باروک خزد! خزد آی منو! ( به معنی تبر های دورف ها ! دورف ها بر فراز تو هستند! )

در زمان دوران سوم، به نظر می رسید که دورف ها به خوزدول دیدی مشابه دید الف های سرزمین میانه به کوئنیا داشتند. زبانی اصیل و قدیمی. دورف ها، بیشتر در میان خودشان، تمایل داشتند که با زبان مادری مربوط به همان منطقه ای که در آن زندگی می کردند، صحبت کنند. در حدی که نام هایشان را از همین زبان انتخاب می کردند.

دورف ها همچنین یک اسم محرمانه ی “درونی” داشتند. که احتمالا از زبان خوزدول گرفته شده است. ولی آنها در مورد اسم درونی شان بسیار حساس و پنهان کار بودند، در حدی که حتی این اسم را روی سنگ قبرشان هم نمی نوشتند.

نکات:

۱ – تالکین در مورد تلفظ اسامی دورف ها به ما اطلاعات اندکی داده. به همین دلیل، تلفظ هایی که بالاتر از آن یاد شد، تا حدی حدسی هستند و بر اساس گفته های تالکین که آواهای زبان های به جز زبان های الفی، معمولا مانند همان زبان های الفی، ترجمه می شوند. به جز یه مورد استثنا، که صدای “خ” که مثل کلمه ی ” backhand ” در تلفظ بریتانیایی، خوانده می شود.