سه‌گانه‌ی «ارباب حلقه‌ها»

سه گانه ارباب حلقه ها، هشت سال تمام از عمر پيتر جکسون را به خود مشغول کرده بود. اين کارگردان جوان نيوزيلندی برای متقاعد کردن مديران استوديوی «نيولاين سينما» جهت سرمايه گذاری روی اين سه گانه سينمايی زحمات بسياری کشيد. شرکت های فيلم سازی هاليوود در سال های اخير با اکراه حاضر به سرمايه گذاری های گزاف بر روی فيلم های فانتزی-حماسی بوده اند. و به همين دلیل راضی کردن مديران نيولاين کار دشواری بود که جکسون عاقبت موفق به انجام آن شد. پروژه عظيم سرمايه گذاری بر روی سه گانه ارباب حلقه ها يک ريسک مرگ و زندگی برای شرکت نه چندان بزرگ «نيولاين سينما» نيز بوده است. در صورتی که ارباب حلقه ها در گيشه شکست می خورد قطعاً شرکت نيولاين نيز ورشکست می شد. اما نهايتاً جکسون ثابت کرد که فانتزی های بزرگ سينمايی هنوز هم می توانند محبوب عامه باشند.
من فيلم «ارباب حلقه ها: بازگشت شاه» را بر روی يک تلويزيون پنجاه اينچی ديده ام اما می توانم تصور کنم که لذت تماشای اين فيلم در يک سالن سينمای استاندارد تا چه اندازه بيشتر است. اين فيلم را بايد بر روی پرده سينما ببينيد تا از تمامی لذت های تماشای يک فيلم فانتزی-حماسی باشکوه بهره مند شويد. بازگشت شاه فيلم کامل و تمام عياری است که نقاط قوت دو قسمت قبلی را اختيار کرده و بر قدرت آن ها افزوده و در مقابل عناصر کمتر موفقيت آميز دو فيلم نخست را حذف کرده است.
همانطور که می دانيد تريلوژی ارباب حلقه
ها از روی کتاب جی.آر.آر. تالکين ساخته شده. کتاب تالکين بسيار مفصل و طولانی است اما پيتر جکسون و دو همکار فيلم نامه نويسش، محور های اصلی کتاب را برگزيده اند و به اجبار بخش های فرعی تر کتاب را در نسخه سينمايی حذف کرده اند. اين گزينش ها و حذف ها، که در هر اقتباس سينمايی از روی منابع ادبی اجتناب ناپذير است، به شکلی صورت گرفته که به روح کتاب تالکين صدمه ای وارد نيامده، مطمئناً اگر آقای تالکين زنده بود و سری فيلم های ارباب حلقه ها را می ديد، اولين کسی می بود که به پيتر جکسون تلفن می کرد و به وی تبريک می گفت.
يکی از جذابيت های ارباب حلقه ها و به ويژه قسمت پايانی آن اين است که تماشاگر بدون اين که کتاب ارباب حلقه های تالکين را خوانده باشد می تواند با قصه و ماجرای روی پرده ارتباط برقرار کند.
صنعت جلوه های ويژه با فيلم بازگشت شاه استاندارد های تازه ای را در سينمای آمريکا مطرح کرده است. اوج موفقيت جلوه های ويژه بازگشت شاه را می توان در صحنه های نبرد فيلم شاهد بود. اين صحنه ها کاملاً واقعی به نظر می رسند و هيچ نشانی از انيميشن کامپيوتری در آن ها به چشم نمی خورد. گولوم، مخلوق کامپيوتری فيلم همانقدر واقعی به نظر می رسد که کاراکتر های غير کامپيوتری فيلم. لوکيشن ها، طراحی صحنه و لباس در بازگشت شاه نيز نمود چشمگيری دارند. بازی ها نسبت به دو قسمت قبلی به مراتب بهتر و پخته تر است. و بالاخره بايد به موسيقی متن هاوارد شور اشاره کرد که کاملا با تصاوير چفت و بست شده است.
يکی از دستاورد های عمده پيتر جکسون در بازگشت شاه، شيوه ای است که او برای جمع کردن داستان انتخاب کرده. او به شکل هوشمندانه و ظريفی تمام مسير های فرعی داستان را به شاهراه اصلی طرح داستانی اش هدايت می کند. سپس همه چيز را برای فصل نبرد بزرگ پايانی در «ميناس تيريت» تدارک می بيند. يک دستاورد مهم سه گانه ارباب حلقه ها اين است که تماميت اين سه گانه – و نه جزء به جزء آن – به عنوان يک اثر هنری منسجم و تمام عيار هويت خاص خودش را دارد. سه گانه ارباب حلقه ها با موفقيت گسترده تجاری و هنری خود بر قدرت ريسک پذيری استوديو های ذاتاً محافظه کار هاليوودی افزوده است. با گذر زمان اهميت بسيار زياد اين سه گانه در تاريخ سينما آشکار تر خواهد شد.