خانه - ۱۳۸۷ (برگه 4)

آرشیو سالانه: ۱۳۸۷

تاریخ سرزمین میانه

1000x1000آنگاه که «جی.آر.آر تالکین» در سال ۱۹۷۳ از دنیا رفت، مقالات و دست نوشته های بسیاری شامل تصورات اولیه از دنیای آردا، داستانهای بازسازی شده، سروده های ناتمام، نقشه ها و تصاویر، بسیاری اسامی و القاب تغییر یافته، اولین دستورات و قواعد زبان هایش و در یک کلام آثار ناتمام بسیاری برجای گذاشت. پسر او «کریستوفر تالکین» کتاب «سیلماریلیون» را از میان کاملترین دست نوشته های بازمانده تدارک دید. ولی باقی میراث تالکین از سرزمین میانه حتی جزئی ترین یادداشت های پدر در حاشیه پاره برگ های نسخ اولیه داستان ها را در مجموعه ای ۱۲ جلدی با نام «تاریخ سرزمین میانه» جمع آوری و در سال های ۱۹۸۳ تا ۱۹۹۶ به چاپ رساند. در میان این انبوه نوشته های پراکنده، کریستوفر تالکین خوانندگان را به حال خود رها نکرده و خود به گمانه زنی هایی پیرامون کم و کیف مطالب و صحت و سقم آن ها پرداخته و در قالب یادداشت ها و ضمایمی در انتهای هر بخش آورده است که شامل مطالبی  پرشمار درباره ی چگونگی خلق و شکل گیری دنیای غنی سرزمین میانه به دست جی. آر. آر. تالکین هستند. و این نکته باعث شده مجموعه کتاب های تاریخ سرزمین میانه به منبع اصلی و ضروری محققان تالکین تبدیل شود. این کتاب ها عبارتند از:
  1. کتاب داستان های فراموش شده (قسمت اول)
  2. کتاب داستان های فراموش شده (قسمت دوم)
  3. سروده های بلریاند
  4. شکل دادن سرزمین میانه
  5. راه گمشده و دیگر نوشته ها
  6. بازگشت سایه (تاریخ ارباب حلقه ها جلد اول)
  7. خیانت آیزنگارد (تاریخ ارباب حلقه ها جلد دوم)
  8. جنگ حلقه (تاریخ ارباب حلقه ها جلد سوم)
  9. سائورون شکست خورد (تاریخ ارباب حلقه ها جلد چهارم)
  10. حلقه مورگوت (تاریخ سیلماریلیون جلد اول)
  11. جنگ جواهرات (تاریخ سیلماریلیون جلد دوم)
  12. مردمان سرزمین میانه

1۱ – کتاب داستان های فراموش شده (قسمت اول)

کتاب «داستان های فراموش شده: قسمت اول» نام اولین کتاب از مجموعه «تاریخ سرزمین میانه» به تاریخ انتشار اکتبر ۱۹۸۳ در انگلستان و فوریه ۱۹۸۴ در آمریکا بوده که به تصورات و ایده های اولیه ی تالکین از دنیایی که بعدها با تغییرات فراوان در کتاب های منتشر شده اش قابل مشاهده است پرداخته، نظیر نام های اولیه شخصیت ها، جزئیات بزرگ و کوچک داستان و هر آنچه در دست نوشته های وی در این بخش یافت می شده، در اینجا به چاپ رسیده است. داستان های کتاب از دید شخصی که مدت ها پیش برای دانستن داستان های باستانی الف ها و دیگر موجودات به جزیره ای فراموش شده سفر کرده است دنبال می شود. او در جزیره «کلبه ی نمایشنامه های از دست رفته» را پیدا می کند و به همراه خواننده با دنیای تالکین (البته در شکل و ظاهر اولیه آن) به صورت داستان وار آشنا می شود.

2۲ – کتاب داستان های فراموش شده (قسمت دوم)

دومین جلد از مجموعه عظیم تاریخ سرزمین میانه که در آگوست ۱۹۸۴ در انگلستان و در نوامبر ۱۹۸۴ در آمریکا به چاپ رسید، «داستان های فراموش شده قسمت دوم» نام دارد و مانند کتاب اول این مجموعه شامل نسخه های اولیه بخش های مختلف داستان های منتشر شده ی تالکین، افسانه ها و اسطوره های دوران اول، که حتی بعضی از آن ها نسخه های بسیار خاص و یکتایی هستند، می باشد. پس از هر داستان، یک نقد در قالب یک مقاله ی کوتاه از زبان «کریستوفر تالکین» پسر جی. آر. آر. تالکین، به همراه اشعار، توضیحاتی در مورد نام ها و نحوه ی تلفظ و نکات مهم دیگری در مورد آن داستان یافت می شود.

 

3۳ – سروده های بلریاند

در آگوست ۱۹۸۵ در انگلستان و در ۲۰ نوامبر ۱۹۸۵ در آمریکا سومین جلد از مجموعه تاریخ سرزمین میانه با نام «سروده های بلریاند» منتشر شد. این کتاب شامل منظومه ای عاشقانه «ترانه لیتیان» بالغ بر هفت هزار بیت بوده که یکی از معروف ترین داستان های منتشر شده در کتاب سیلماریلیون تحت عنوان «برن و لوتین» نیز می باشد. متاسفانه این شعر تا حدود اواسط داستان پیش می رود و عمر تالکین اجازه ی کامل کردن آن را نداد. همچنین بسیاری دست نوشته های دیگر از اشعار ناتمام تالکین درباره دوران اول همچون «ترانه فرزندان هورین»، «سرود سقوط گوندولین» و «ترانه ائارندیل» در این کتاب جمع آوری شده است. در این جلد خواننده از دیدی عمیق به عناصر استفاده شده برای ساخت دنیای تالکین  بهره مند و با سیر تکاملی آن آشنا می شود.

 

4۴ – شکل دادن سرزمین میانه

چهارمین جلد از مجموعه تاریخ سرزمین میانه به بیان نکات جغرافیایی و جزئیات منطقه ای دنیای خیالی تالکین از ابتدای طرح تا شکل فعلی آن ها می پردازد، همچنین نقشه های اولیه دوران های مختلف و نمودارهایی برای توضیحات بیشتر در فصل های مختلف این کتاب موجود بوده که خواننده را با خام ترین طرح های تالکین تا پخته ترین آن ها آشنا می سازد. این مجلد تحت عنوان «شکل دادن سرزمین میانه» در آگوست ۱۹۸۶ در انگلستان و در نوامبر ۱۹۸۶ در آمریکا منتشر شده است.

5۵ – راه گمشده و دیگر نوشته ها

«راه گم شده و دیگر نوشته ها»، منتشر شده در آگوست ۱۹۸۷ در انگلستان و در نوامبر ۱۹۸۷ در آمریکا، نام پنجمین کتابی است که کریستوفر تالکین از مجموعه ی تاریخ سرزمین میانه منتشر کرده و شامل سه بخش عمده است که به چگونگی تکامل داستان ها، وقایع پیش از «ارباب حلقه ها» که بعد ها در قالب کلی کتاب «سیلماریلیون» قرار گرفت، ارتباط قسمت های مختلف داستان به همدیگر همراه با احتمالات مختلف که خود تالکین در نظر گرفته بوده و بعدها از آن صرف نظر کرده بود می پردازد. در خلال دست نوشته ها یک مقاله در زمینه ی زبان ها و لهجه های مختلف به کار رفته در دنیای تالکین نیز آمده است و در بخش آخر، ریشه شناسی کلمات و نام های به کار رفته در کتاب که خود یک لغت نامه ی خوب برای زبان الفی است قرار گرفته است.

 

6۶ – بازگشت سایه (تاریخ ارباب حلقه ها جلد اول)

«بازگشت سایه (تاریخ ارباب حلقه ها قسمت اول)» ششمین جلد از تاریخ سرزمین میانه است که در آگوست ۱۹۸۸ در انگلستان و در ژانویه ۱۹۸۹ در آمریکا به چاپ رسید. خواننده در این کتاب با نسخه های اولیه ی هر فصل (از ابتدا تا پایان آن) و جزئیات داستان های کتاب یاران حلقه، نقشه های اولیه (و متفاوت نسبت به نسخه ی منتشر شده)، توصیفات مختلف از مکان های سرزمین میانه و مسیرهای مختلفی که داستان ممکن بود به طرف آن ها برود، آشنا می شود. همچنین بخشی از کتاب به نکاتی که تالکین اشاره ی مستقیمی به آن ها نداشته و صرفا بنا بر حدسیاتی از طرف کریستوفر که براساس بعضی دست نوشته های بسیار کوتاه پدر نوشته است اشاره دارد.

 

7۷ – خیانت آیزنگارد (تاریخ ارباب حلقه ها جلد دوم)

«خیانت آیزنگارد» نام دومین قسمت تاریخ ارباب حلقه ها و هفتمین جلد از تاریخ سرزمین میانه است که درسپتامبر ۱۹۸۹ در انگلستان و  در نوامبر ۱۹۸۹ در آمریکا به چاپ رسید. این کتاب وقایع و پیش زمینه های مجلد قبلی را پیرامون سیر داستانی در یاران حلقه ادامه می دهد و تا نیمه ی کتاب دو برج به داستان های اولیه و نسخه های مختلف بعضی فصول و همچنین بعضی از دست نوشته ها که تالکین اطمینان زیادی برای تاییدشان نداشته می پردازد. در این جلد خواننده با مناطق پهناورتری از دنیای تالکین آشنا می شود و ریشه های بیشتری از اسامی پیدا می کند. به علاوه کامل ترین و اصلی ترین نقشه ای که تالکین روی آن کار میکرده همراه با توضیحاتی در مورد خطوط رونی استفاده شده در کتابی باستانی و همچنین توصیفات و نحوه ی نگارش آن کتاب از نظر تالکین در این جلد یافت می شود.

8۸ – جنگ حلقه (تاریخ ارباب حلقه ها جلد سوم)

«جنگ حلقه» سومین قسمت از تاریخ ارباب حلقه ها و هشتمین جلد از مجموعه ی تاریخ سرزمین میانه به شمار می رود که کریستوفر تالکین آن را به تاریخ آگوست ۱۹۹۰ در انگلستان و نوامبر ۱۹۹۰ در آمریکا منتشر کرد. این جلد به بررسی نسخ مختلف دو جنگ بزرگی که در کتاب ارباب حلقه ها هم از آن یاد می شود و مطالب پیرامون آن می پردازد. همچنین به تغییر خصوصیات بعضی از اشیای جادویی و تفاوت خلق و خو و تصمیمات بعضی از اشخاص حاضر در کتاب نسبت به چیزی که در ارباب حلقه ها منتشر شد نگاهی انداخته است. از دیگر مواردی که در کتاب یافت می شود، وجود طراحی ها و نقشه هایی است که تغییرات بیشتری نسبت نسخه ها و توصیفات اولیه در ذهن تالکین از برج ها، دره ها و غارهایی که پیش تر به آن ها پرداخته بود دارد.

 

9۹ – سائورون شکست خورد (تاریخ ارباب حلقه ها جلد چهارم)

چهارمین و آخرین قسمت از تاریخ ارباب حلقه ها، «سائورون شکست خورد» نام دارد که از لحاظ شمارش، جلد نهم تاریخ سرزمین میانه می باشد و در ژانویه ۱۹۹۲ در انگلستان و در اکتبر ۱۹۹۲ در آمریکا به چاپ رسید. در بخش اول کتاب، کریستوفر تالکین آخرین تکه ها از دست نوشته ها و نسخه های قدیمی ارباب حلقه ها و انواع پایان های مختلفی که تالکین پیش تر در سر داشته را با توضیحات خویش قرار داده که پایانی بر سه گانه ی ارباب حلقه هاست، اما کتاب همینجا پایان نمی گیرد و کریستوفر برگه هایی از انجمن کتاب خوانی و تبادل نظراتی که تالکین و دوستانش زمانی که آن را بنیان نهاده و اداره می کردند، داشته اند را در قسمت دوم این کتاب همراه با نام اعضا و بعضی کارها و نوشته های خرد آن ها به چاپ رساند. در قسمت سوم و پایانی کتاب، داستان سقوط جزیره ای باستانی و زادگاه آدمیان در نسخه های مختلف آمده است که در ادامه ی آن کریستوفر مطالبی را پیرامون پیش زمینه ای برای شکل گیری آن بخش از داستان به همراه توضیحاتی درباره ی زبان آن مردمان ذکر کرده است.

10۱۰ – حلقه مورگوت (تاریخ سیلماریلیون جلد اول)

دهمین جلد از مجموعه تاریخ سرزمین میانه تحت عنوان «حلقه مورگوت» در سپتامبر ۱۹۹۳ در انگلستان و در دسامبر همان سال در آمریکا به چاپ رسید. محوریت اصلی کتاب همانطور که از نام آن پیداست در دوران اول و پیرامون افسانه های اولیه آردا است، چیزی که بعد ها «آینولینداله» و «کوئنتا سیلماریلیون» را به وجود آورد. در باب انتخاب نام کتاب باید گفت این انتخاب از مقاله ای صورت گرفته که می گوید «همانطور که سائورون بخش اعظم قدرت و سلطه خود را در حلقه یگانه اش جا داد، مورگوت نیزسلطه و قدرت خود را در سرتاسر آردا پخش کرد ازین جهت تمام آردا حلقه مورگوت است». در این مجلد اولین دست نوشته ها و پیش نویس های تالکین از دوران اول نظیر موسیقی خلقت، تاریخ «آمان» قبل از دوران اول و آداب زندگی «الدار» قبل از سفر به سرزمین میانه، تراژدی «داستان آدانل» که روایتگر داستان «فین رود فلاگوند» و زنی فانی بانام «آندرت» است و بسیاری از داستان های ناتمام و ناگفته دیگر از سرزمین میانه که بعد ها یا ویرایش شدند یا بطور کامل حذف شدند به کوشش کریستوفر تالکین گرد هم آورده شده اند.

11۱۱ – جنگ جواهرات (تاریخ سیلماریلیون جلد دوم)

«جنگ جواهرات» دومین قسمت از پیش نویس ها و سیر تکاملی سیلماریلیون است که کریستوفر تالکین آن را در ۱۱ امین کتاب مجموعه تاریخ سرزمین میانه در اکتبر ۱۹۹۴ در انگلستان و در دسامبر همان سال در آمریکا به چاپ رساند. اولین دست نوشته های تالکین، تصورات نوپای او از نبرد ها، ماجراهای بلریاند و ویرایشات داستانی او محتوای این مجلد گرانبها را تشکیل می دهد.

همچنین کریستوفر تالکین در این کتاب شرح می دهد که چگونه دست نوشته های پدر را جمع آوری کرده و در قالب شاهکار «سیلماریلیون» به رشته ی تحریر در آورده است. می توان این نکته را هم افزود که منبع بیشتر داستان های سیلماریلیون، جلد ۱۰ و ۱۱ تاریخ سرزمین میانه بوده است. ازین روی در این کتاب بسیاری نام ها و داستان هایی یافت می شود که در سیلماریلیون نیامده یا تنها به آن اشاره شده است. همچنین توضیحات و دست نوشته های پراکنده ی تالکین پیرامون نحوه ساخت اسامی به علاوه ضمایمی که برای سیلماریلیون در نظر داشت تهیه کند، آمده است.

12۱۲ – مردمان سرزمین میانه

کریستوفر تالکین در صفحات ابتدایی هر کدام از مجلد های مجموعه تاریخ سرزمین میانه متناسب با محوریت کتاب نوشته ای مختصر با الفبای تنگوار به ثبت رسانده است. در ابتدای دوازدهمین و آخرین جلد این مجموعه این را می خوانیم: «این آخرین مجلد از کار کریستوفر تالکین است که طی آن بخش عظیمی از تمام آنچه را که پدرش جان رونالد روئل تالکین پیرامون سرزمین میانه و والینور یادداشت کرده است را گرد هم آورده است. در این کتاب تدوین و تشکیل تاریحچه بخش شمال غربی سرزمین میانه پس از جنگ بزرگ و سقوط مورگوت در دوران های بعدی به ثبت رسیده است.»

این مجلد که با نام «مردمان سرزمین میانه» در سپتامبر ۱۹۹۶ در انگلستان و در دسامبر همان سال در آمریکا به چاپ رسید، بخش اعظم آن حاوی اولین ویرایش های ضمایم و مقدمه های داستان های تالکین است؛  نظیر: ضمیمه آکالابت در سیلماریلیون، ضمایم زبان شناسی، شجره نامه ها و ضمیمه الف ارباب حلقه ها. همچنین در این کتاب آخرین یادداشت های جی. آر. آر تالکین از تکامل زبان کوئنیا و مقالاتی همچون «حدیث دورف ها و انسان ها» و «مشکلات روس» که به بیان نقش گرامری پسوند «روس» در اسامی چون الروس و مایدروس آمده است می پردازد. در این کتاب همچنین درباره ایستاری و گلورفیندل گوندولینی و گلورفیندل ریوندلی بحث شده است. و سرانجام دو داستان ناتمام و در واقع آخرین داستان های تالکین از سرزمین میانه که بسیار ناتمام باقی ماندند در آخرین بخشِ آخرین جلد مجموعه تاریخ سرزمین میانه به چاپ رسیده که عبارتست از داستان تار-المار و داستان سایه جدید که داستانی در دوران چهارم سرزمین میانه و هنگام فرمانروایی الداریون فرزند آراگورن و آرون بوده که فقط اشارات بسیار کوچکی از ان موجود است.

داستان های ناتمام نومه نور و سرزمین میانه

«داستان های ناتمام» نام مجموعه ای از داستان های تکمیل نشده است که اجل به «جی. آر. آر. تالکین» مهلت نداد پایانشان را مشخص سازد و سرانجامشان نامشخص ماند. این کتاب حاوی اطلاعات بسیار و اشاره های امیدوار کننده اما ناتمامی درباره تاریخ «سرزمین میانه» است، هم در لابلای داستانها و هم در مقالات و شرح های جذاب آن که به دست «کریستوفر تالکین» پسر تالکین نوشته شده است.

داستان های ناتمام سرانجام پس از مرگ تالکین در سال ۱۹۸۰ توسط پسرش به چاپ رسید. این کتاب شامل چهار بخش اصلی است که هر کدام از آن ها چند داستان را در بردارد که دنباله هر کدام از آن ها انبوهی از یادداشت های تکمیلی نویسنده آمده است که خیلی نقاط تاریک را روشن می سازد اما به اقرار خود کریستوفر به دلیل پراکندگی ها متعدد در دست نوشته ها مقداری از خلا های داستان همچنان باقی می ماند و کریستوفر صرفا به گمانه زنی بسنده می کند.

  • بخش اول

بخش اول کتاب به «دوران اول» اختصاص دارد. دو داستان در این بخش آمده است. «تور و آمدن او به گوندولین» و «نارن ای هین هورین». داستان دوم تحت عنوان «فرزندان هورین» در مجلدی جدا به صورت اثری مستقل در سال ۲۰۰۷ به چاپ رسید. داستان اول به زندگی «تور» فرزند «هور» می پردازد. از کودکی او که در میان شرقی ها گذشت تا تقدیر بلندش که از جانب «اولمو» خداوندگار آب ها به سوی شهر پنهان «گوندولین» روان می شود تا شاه «تورگون» را انذار کند. او آنجا شیفته «ایدریل» دختر تورگون می شود و برق دو درخت را در چشمان دختر می بیند. عشق آن ها فراتر از نام و نژاد آن ها می رود و با یکدیگر پیوند زناشویی می بندند. این ازدواج «مایگلین» خواهر زاده پادشاه را خوش نمی آید و به دنبال تنفرش از تور و از آن طرف پیشروی ها و پیروزی های متعدد «مورگوت»، شهر پنهان گوندولین به سمت تقدیر خود گام بر میدارد و ماجراهای اندوه باری را تجربه می کند. از بین این تاریکی هاست که نوری می درخشد و آن تواناترین دریانورد ترانه ها از مهلکه نجات پیدا میکند.

داستان تور و آمدن او به گوندولین به فارسی ترجمه و در ایران در ضمیمه کتاب فرزندان هورین توسط نشر روزنه به چاپ رسیده است. ترجمه این بخش را رضا علیزاده مترجم آثار تالکین در ایران انجام داده است.

  • بخش دوم

این بخش، روایتگر دوران دوم سرزمین میانه است. و شامل داستان هایی از جمله «وصف جزیره نومه نور»، داستان «آلداریون و ارندیس»، «دودمان الروس: شاهان نومه نور» و «سرگذشت گالادریل و کله بورن و در باب آمروت شاه لورین» است. تمام این داستان ها وقایع دوران دوم و بیشتر حول «نومه نور» است. جزیره ای که به شاهان آدمیان اعطا می شود تا در آن سکونت کنند. آلداریون و ارندیس داستان عشقی است که تبدیل به نفرت می گردد. و پس از آن وقایع مربوط به هر کدام از شاهان بررسی می شود. سرگذشت گالادریل و کله بورن و درباب آمروت شاه لورین تنها داستان در سرزمین میانه است که در این کتاب آمده است.

این بخش نیز همانند بخش اول در مجلدی جدا و برای اولین بار در ایران با ترجمه رضا علیزاده مترجم آثار تالکین در ایران توسط نشر روزنه و تحت عنوان «قصه های ناتمام، نومه نور و سرزمین میانه دوران دوم» در سال ۱۳۹۲ به چاپ رسید.

قصه های ناتمام - ترجمه رضا علیزاده

قصه های ناتمام – ترجمه رضا علیزاده

  • بخش سوم

در این بخش داستان هایی از دوران سوم که غالبا با جنگ حلقه رابطه دارد می خوانیم. داستان هایی همچون «مصیبت دشت های گلادن»، «گیریون و ائورل و دوستی گوندور و روهان»، داستان «پویش اره بور»، «شکار حلقه» و «جنگ های گدار آیزن». در داستان اول از افسانه مرگ «ایسیلدور» می خوانیم، داستانی که روایتگر حمله اورک ها به ایسیلدور در «دشت های گلادن» است که طی آن ایسیلدور کشته می شود و حلقه در «آندوین» بزرگ غرق می شود و مدتی طولانی در آنجا پنهان می ماند. سپس از اتحاد «گیریون» و «ائورل» و شکل گیری قلمرو «روهان» و روابط دوستانه آن ها با «گوندور» می خوانیم چیزی که چکیده ای از آن در ضمایم ارباب حلقه ها منتشر شده است. داستان «پویش اره بور» که در دهه ۱۹۵۰ توسط تالکین برای اولین بار به رشته تحریر در آمد قرار بود ابتدا بخشی از کتاب ارباب حلقه ها باشد اما تالکین نظر خود را تغییر داد و صرفا بخش کوتاهی از آن را در ضمایم آورد. دو نسخه متفاوت از داستان موجود است یکی از زبان «فرودو بگینز» است و دیگری که گمان می رود اصل تر باشد روایت «گندالف سپید» است از سفرشان به «اره بور» که برای فرودو بگینز در «میناس تی ریت» پس از تاج گذاری شاه «اله سار» توضیح می دهد. در فصل «شکار حلقه» با جزئیات بیشتری از «شورای الروند» و نیز سرنوشت «گولوم» پس از زندانی شدن در «موردور» آشنا می شویم. و در آخرین بخش تحت عنوان «جنگ های گدر آیزن» با مقطعی از داستان نبرد حلقه آشنا می شویم که کمتر به آن پرداخته شده است. این داستان روایتگر کشته شدن «تئودرد» پسر شاه «تئودن» طی جنگ هایی است که در سواحل رود آیزن قبل از رسیدن گندالف و آراگورن و لگولاس و گیملی به «ادوراس» رخ داد. نبردی که راه را برای تجاوز به «شاخ آواز» هموار کرد.

  • بخش چهارم

سه فصل «دروادان»، «ایستاری» و «پلانتیری» محتوای این بخش را تشکیل می دهند. در فصل اول تاریخ نژاد دروادان در دوران اول در «بلریاند» بعنوان عضوی از قوم «هالادین» می آید. طی دوران دوم بخشی در نومه نور ساکن می شوند و بخشی به «آندراست» در غرب گوندور می آیند و نیز در دوران سوم به «روهیریم ها» در نبرد «پله نور» کمک کرده و آن ها را از مسیری امن تر و سریع تر راهنمایی کردند. در ارباب حلقه ها این ماجرا آمده است. در قسمت «ایستاری» با ۵ جادوگری آشنا می شویم که به سرزمین میانه فرستاده شدند. و در قسمت آخر هر آنچه لازم است درباره سنگ های «پلانتیر» بدانیم آمده است. از مشخصات و تعداد آن ها تا نحوه استفاده و بسیاری اطلاعات دیگر.

سیلماریلیون

تالکین بیشتر عمرش را بر روی داستانها و افسانه هایی سپری کرد که بعدها «سیلماریلیون» را تشکیل دادند و نیز او این مجموعه عظیم داستانهایش را بهترین کارهایش خوانده است. از سال ۱۹۱۷ نوشتن این داستانها شروع شدند، پیش از آنکه حتی نگارش هابیت آغاز شود. وقایع شگفت انگیز دنیای خلق شده تالکین، نقشی بزرگ در شکل گیری کتابهای «هابیت» و «ارباب حلقه ها» داشت.  با این حال، این داستانها تا سال ۱۹۷۷ (چهار سال پس از مرگ تالکین) منتشر نشدند. تا آنکه پسر او «کریستوفر تالکین» نوشته های پراکنده پدر را جمع آوری کرد و کتابی منظم از آن ها تهیه نمود. سیلماریلیون را در زمره فانتزی های حماسی و اساطیری آورده اند؛ اثری که پیشگام و یکه تاز عرصه اسطوره سرایی است که مرز خیال و رویا را در می نوردد و با کلمات و متون خود اساطیر می آفریند. سیلماریلیون را طرفداران عمقی نگر و محققین و پژوهشگران دنیای تالکین، به راستی انجیل تالکین نامیده اند. و به همین خاطر که این کتاب، تاریخ وار و به صورت موجز حوادث را روایت می کند، منتقدین پس از انتشار این کتاب به نام تالکین انتظار اثری مفصل و داستانی جذاب چون هابیت و ارباب حلقه ها را داشتند نقد هایی منفی روانه کارنامه تاریخی این کتاب کردند اما مدت ها پس از انتشار به تدریج عظمت و ارزش این شاهکار تالکین از پس پرده بیرون افتاد و بسیاری را شیفته اساطیر دوران اول آردا ی تالکین کرد.

چیزی که بیش از همه حماسه «ارباب حلقه ها»ی تالکین را عظمت بخشیده، عمق بخشیدن به داستان با گوشه چشمی به تاریخچه سرزمین میانه است. سیلماریلیون به گذشته این دنیا می رود، به دوران اول. و این تاریخچه را باز می کند و تاریخ دقیق این دنیای عظیم را بازگو می نماید. سیلماریلیون به ما داستان های روزگاران پیشین، دوران اول، داستان ساخت «آردا»، دنیا و قدرتهایی می گوید که آنرا ساختند. داستان نبرد خیر و شر در سرزمین میانه و جنگ با فرمانروای تاریکی «مورگوت»، کسی که «سائورون» فریبنده تنها یکی از خدمتکارانش بود. داستان آمدن الف ها، ساخته شدن جواهرات مقدسشان، «سیلماریل ها»، که مورگوت آنها را دزدید و به دنبال آن مجموعه ای از تراژدی های مختلف اتفاق افتاد و مرگ و نیستی، خیانت، پیروزی، امید و یاس، به همراه داشت. از تراژدی عاشقانه «برن و لوتین»، داستان فرزندان نفرین شده «هورین»، خیانت «مایگلین» و سقوط شهر صخره های پنهان، «گوندولین». سیلماریلیون داستان «آمدن آدمیان» را بازمی گوید و رزم هایشان را و اینکه چگونه سرنوشت آدمیان و الف ها به هم گره خورد و «نومه نوری ها» را خلق کرد. نتیجه این داستانها، هم در لحن و هم در سبک نگارشی، بسیار متفاوت از هابیت یا ارباب حلقه ها است، تا حدی که برخی از طرفداران تالکین آنرا سخت می یابند، اما کسانی که به درکی عمیق از آن دست یابند می دانند که ارزش آن بسیار فراتر از ارباب حلقه ها است، چرا که بستری است برای خلق آن.

نام کتاب برگردانی است به زبان الفی از داستان ها و حوادث کتاب. فئانور بزرگترین الف زمانه در هنر و معرفت بود. نیز همو بود که سیلماریل ها را ساخت، جواهرات مقدس. و آنها را با پرتو دو درخت والینور آکند؛ دو درختی که ساخته و پرداخته والار بودند؛ قدرت های جهان. آخرین میوه و شکوفه آن دو درخت بعد ها خورشید و ماه شد. اما ملکور، قدرتمندترین والا و اولین فرمانروای تاریکی، سیلماریل ها را دزدید و به دنبال آن مجموعه ای از داستان ها، حوادث و تراژدی های مختلف اتفاق افتاد. محور اصلی کتاب سیلماریلیون حول این سه سیلماریل می گردد، و نیز داستاهای بسیار دیگری نیز در بر دارد: «آینولینداله: موسیقی خلقت»، «والاکوئنتا: درباب قدرت های جهان»، «کوئنتا سیلماریلیون: داستان ها، حوادث و پیامد های دزدیده شدن سیلماریلی»،  «آکالابت: زوال مردمان نومه نور» و «از حلقه های قدرت و عصر سوم» که با داستان کتاب ارباب حلقه ها در ارتباط است.

در ایران این کتاب سنگین ادبی با دو ترجمه گران بها منتشر شده است. سیلماریلیون ترجمه مریم واثقی پناه از انتشارات سبزان و نیز با ترجمه رضا علیزاده مترجم آثار تالکین در ایران توسط نشر روزنه به ترتیب در سال های ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶ برای اولین بار چاپ شدند.

سیلماریلیون - ترجمه مریم واثقی پناه

سیلماریلیون – ترجمه مریم واثقی پناه

سیلماریلیون - ترجمه رضا علیزاده

سیلماریلیون – ترجمه رضا علیزاده

هابیت

«در سوراخی داخل زمین، یک هابیت زندگی می کرد.» این چند کلمه، که در یک ورق هنگام تصحیح ورق های دانش آموزان، با خطی ناخوانا نوشته شد، تبدیل به یکی از پرفروش ترین کتابهای قرن شد.  کتاب «هابیت: آنجا و بازگشت دوباره» اثر «جی.آر.آر. تالکین» که درواقع مقدمه ای بر شاهکار او «ارباب حلقه ها» است روایت هابیتی به نام «بیلبو بگینز» را بیان می کند که توسط «گندالف» جادوگر و عده ای دورف وادار می شود که زندگی بی دردسر و راحتش را در خانه هابیتی اش در «شایر» ترک کند و گرفتار سفری شود که سرانجامش به بازپس گیری تنها کوه از «اسماگ» منتهی می شود. یکی از بزرگترین و خطرناک ترین اژدهایان.

«تورین سپربلوط» رهبر دورف هایی است که به همراه بیلبو و گندالف روانه تنها کوه هستند. پدربزرگ تورین زمان حمله اژدها فرمانروای تنها کوه بوده است. تنها کوه یا همان «اره بور» بزرگترین قلمرو دورف ها و خانه اصلی تورین و خانواده اش بود. اسماگ به تنها کوه حمله می کند و ذخیره عظیم جواهرات دورف ها در تنها کوه را صاحب می شود. دورف های باقی مانده از تنها کوه اکنون و در داستان هابیت مصمم به بازگشت به خانه شان هستند. اما در این خطرات به یک عیار احتیاج دارند و گندالف اصرار بر بیلبو دارد. بیلبو در سفر دورف ها شریک می شود و طی حدود ۴۰۰ صفحه این کتاب ارزشمند درگیر حوادث بسیاری می شود و شیرینی ها و تلخی های بسیاری را تجربه می کند.

کتاب هابیت در ابتدا در بریتانیا در سال ۱۹۳۷توسط انتشارات آلن و آنوین به چاپ رسید و یک سال بعد در آمریکا و تاکنون به بیش از ۲۵ زبان زنده دنیا برگردانده شده است. این کتاب همچنین شامل دو نقشه و تصاویر مختلف و رنگی از داستان که اثر خود تالکین هست می باشد. کتاب هابیت برنده جایزه نیویورک هرالد تریبون برای بهترین کتاب تخیلی نوجوانان شد. بسیاری بر این عقیده اند که کتاب هابیت برترین اثر کلاسیک کودکان است و به دلیل نثر روان و فضای روشن و شاد تر آن نسبت به سایر کتاب های هم رده خود علاوه بر بزرگسال طیف نوجوان و کودک را نیز بعنوان طرفدار و مخاطب خود برگزیده است؛ با این حال همچنان هم سنگ با برترین آثار فانتزی قرار گرفته و می تواند دریچه خوبی برای آشنایی مخاطب با دنیای تالکین باشد.

 Hobbit1
 Celeborn_the_Lord_hobbit

اخیرا و با اکران اقتباس سینمایی هابیت کتاب هابیت چندین بار تجدید چاپ شده و در قطع های متنوعی توسط انتشارات مختلف همچون هارپرکالینز برتانیا و هافتون میفلین آمریکا عرضه شده است و دوباره در صدر فروش قرار گرفت و ثابت کرد که حقیقتا اثری ماندگار در تاریخ داستان نویسی هست و خواهد بود.

کتاب هابیت توسط رضا علیزاده مترجم آثار تالکین در ایران با نام «هابیت یا آنجا و بازگشت دوباره»، با ترجمه ماه منیر فتحی با نام «هابیت ها یا رفت و بازگشت از سفر»، توسط پریا آقاسی بیگ با نام «هابیت “آنجا و بازگشت دوباره”، همچنین با ترجمه شاهده سعیدی و فرزاد فربد با نام «هابیت» به ترتیب توسط انتشارات روزنه، فروغ آزادی، فروغ قلم، چشمه و کتاب پنجره منتشر شده است.

هابیت - ترجمه شاهده سعیدی

هابیت – ترجمه شاهده سعیدی

هابیت - ترجمه ماه منیر فتحی

هابیت – ترجمه ماه منیر فتحی

هابیت - ترجمه فرزاد فربد

هابیت – ترجمه فرزاد فربد

هابیت - ترجمه رضا علیزاده

هابیت – ترجمه رضا علیزاده

هابیت - ترجمه پریا آقاسی بیگ

هابیت – ترجمه پریا آقاسی بیگ

ارباب حلقه ها

«ارباب حلقه ها» شاهکار ادبیات قرن بیستم نوشته زبان شناس و نویسنده گران سنگ، تالکین است که با فروش بیش از ۱۵۰ میلیون نسخه از آن در سرتاسر جهان تبدیل به دومین کتاب پرفروش دنیا شد. ارباب حلقه ها با بهره بردن از عناصر دنیای فانتزی با زبان حماسه و اسطوره سرایی در ژانر فانتزی حماسی قرار میگیرد. ارباب حلقه ها را اغلب بعنوان پیشگام ژانر فانتزی قلمداد می کنند. این حماسه عظیم جی.آر.آر. تالکین که اشتباهاً «تریلوژی سه گانه» خوانده می شود قرار بود جلد دومی بر دوگانه سیلماریلیون-ارباب حلقه ها باشد که با مخالفت ناشران برای صرفه جویی و سودجویی مواجه شد و تبدیل به ۳ جلد شد و هر جلد ۲ کتابش را در بر می گرفت. در طی سالها این سه جلد، یاران حلقه (۱۹۵۴)، دو برج (۱۹۵۵)، و بازگشت شاه (۱۹۵۵) هم به صورت تکی چاپ شدند و هم یک جلد کامل، و بیش از ۵۰ میلیون کپی از آن ها به فروش رفته و به ۲۵ زبان ترجمه شده است، و در لیست برترین کتابهای جهان قرار گرفت. در بریتانیا ارباب حلقه ها به عنوان برترین کتاب قرن بیستم انتخاب شده است.
نام کتاب عصاره ای خوش رنگ و لعاب و البته بسیار با ابهت از داستان کتاب است. در روزگاران پیشین، الف های صنعتگر «حلقه های قدرت» را ساختند، و فرمانروای تاریکی سائورون، همزمان «حلقه یگانه» را ساخت، و قدرت خودش را در آن دمید تا بتواند بر بقیه حلقه ها حکومت کند. اما در طی جنگ «آخرین اتحاد الف ها – آدمیان» در برابر سپاه سائورون، سائورون شکست خورد و حلقه به پسر پادشاه آدمیان، «ایسیلدور» رسید. او به جای نابود کردن حلقه آن را برای خودش نگه داشت و بعدها کشته شد، و حلقه ماجراهای بسیاری را طی کرد. از آن سو سائورون همواره به دنبال حلقه بود، تا جسم و اقتدارش را بازیابد، اما حلقه گم شده بود. پس از گذر اعصار طولانی اتفاقی حلقه به دست یک «هابیت» رسید: «بیلبو بگینز» (که بخشی از داستان سفر بیلبو در کتاب هابیت را در بر میگیرد). در برج سیاه «موردور»، قدرت سائورون هردم افزایش می یافت. اما او به حلقه یگانه نیاز داشت تا آن را کامل کند. در تولد صد و یازده سالگی بیلبو، او از حلقه استفاده کرد و ناپدید شد اما بعد با گندالف وداع کرد و شایر را ترک گفت و برای برادرزاده جوانش «فرودو بگینز»، حلقه قدرت را باقی گذاشت. اما تنها آن نبود. باری سنگین و سفری خطرناک را برای فرودو باقی گذاشت، چراکه پس از رفتن او همه چیز عوض شد و سائورون جای حلقه را فهمید. فرودو می بایست شایر را ترک کند سرزمین میانه را درنوردد و به اعماق سایه های موردور سفر کند و با انداختن حلقه به آتش شکاف های هلاکت آن را نابود سازد. در این مهم در شورای الروند، گندالف جادوگر، سام، مری و پیپین هابیت، گیملی دورف، لگولاس الف، بورومیر اهل گوندور، و غریبه بلند و مرموزی که «استرایدر» می خوانندش فرودو را تا موردور همراهی می کنند.
ارباب حلقه ها داستان سفر فرودو به موردور را با زبانی حماسی روایت می کند. روایتی از شجاعت، شهادت و امید. روایتی از جنس زیبایی، روشنایی و حقیقت. تلخی ها و شیرینی ها، اشک ها و لبخند ها، پستی ها و بلندی های زیادی در مسیر قرار دارد. ارباب حلقه ها، ارباب داستان های سرزمین میانه و حسن ختامی بر ۳ دوران پر ماجرا و پر مخاطره است که آردای تالکین پشت سر گذاشته است که نقطه مشترک تمامی آن ها جلوی دروازه های سیاه موردور قرار میگیرد و تقدیر و سرنوشت همه را موجودی کوچک به نام هابیت در سفر خود رقم می زند. زیرا که به گفته الروند آن هنگام که خردمند در ماند کمک از دست نا توان رسد…
در ایران کتاب ارباب حلقه ها بیش از ۷ بار و هر بار با تیراژ ۳۰۰۰ به زیر چاپ رفته است. دو نسخه از آن موجود است. با نام «ارباب حلقه ها» ترجمه رضا علیزاده مترجم آثار تالکین در ایران توسط انتشارات روزنه در سه مجلد با نام های «یاران حلقه»، «دو برج» و «بازگشت شاه» و نیز با ترجمه ماه منیر فتحی تحت عنوان «سالار انگشتری ها» توسط نشر فروغ آزادی در سه مجلد با نام های «دوستی انگشتری»، «دو تا برج» و «بازگشت پادشاه» به چاپ رسیده است. اولین چاپ هر دو نشر در سال ۱۳۸۱ بوده است.

LOTR_book_covers


  • یاران حلقه
یاران حلقه - انتشارات روزنه

یاران حلقه – انتشارات روزنه

جلد اول از کتاب ارباب حلقه ها که اولین بار در سال ۱۹۵۴ به چاپ رسید دو کتاب آن را در بر میگیرد. «یاران حلقه» روایت بخش اول سفر یاران حلقه به موردور را در بر میگیرد. بعنوان سرآغاز بخش های مختلفی قبل از وارد شدن به داستان وجود دارد. «درباره هابیت ها»، «درباره علف چپق»، «درباره نظم و ترتیب شایر»، «درباره یافتن حلقه» و «یادداشتی در باب اسناد شایر»
همچنین در چاپ روزنه پس از یادداشت مترجم به قلم رضا علیزاده، مقدمه ای تحت عنوان «فرمانروای حلقه ها در سیمای اساطیر» نوشته مازیار میرهادی زاده آمده است که به بررسی ریشه های داستانی ارباب حلقه ها در اساطیر شمال و اسکاندیناوی می پردازد. این کتاب شامل یک نقشه کلی از سرزمین میانه و یک نقشه از مناطق مختلف شایر نیز می باشد.


  • دو برج
دو برج - انتشارات روزنه

دو برج – انتشارات روزنه

«دوبرج» دومین مجلد از ارباب حلقه هاست که کتاب سوم و چهارم آن را شامل می شود و به ادامه سفر یاران می پردازد. کتاب سوم به جستجوی «آراگورن»، «لگولاس» و «گیملی» برای پیدا کردن «پیپین» و «مری» که اسیر اورک ها هستند می پردازد که ناگزیر درگیر مسائل «روهان»، قلمرو اربابان اسب ها نیز می شوند و در دفاع «گودی هلم» نقش مهمی ایفا می کنند. کتاب چهارم اما به ادامه سفر «فرودو» به همراه دوستش «سام» به «موردور» می پردازد که در راه راهنمای جدیدی پیدا می کنند که آن ها را از راهی مخفی به سمت موردور می برد. او کسی نیست جز «گولوم» که هنوز ماجرای گم کردن حلقه «عزیز»ش را فراموش نکرده و «بیلبو بگینز» را مقصر می داند.


  • بازگشت شاه
بازگشت شاه - انتشارات روزنه

بازگشت شاه – انتشارات روزنه

بخش های پایانی داستان و کتاب پنجم و ششم در مجلد «بازگشت شاه» جلد سوم از ارباب  حلقه ها جای دارند.  «موردور» آماده بزرگترین به «گوندور» پادشاهی انسان ها در سرزمین میانه است، پادشاهی که سال هاست به دست «کارگذاران» افتاده است اما اکنون شاه گوندور در میان یاران حلقه به سوی گوندور قدم بر می دارد. کتاب پنجم شرح این وقایع است و در آخرین کتاب و کتاب ششم بخش های پایانی سفر یاران برای نابودی حلقه روایت می شود و با تاج گذاری شاه «اله سار» و آغاز «دوران چهارم» سرزمین میانه سه دوران ماجراهای تلخ وشیرین سرزمین میانه پایان می پذیرد…


  • ضمائم

جی. آر. آر. تالکین خوانندگان را پس از اتمام شاهکار ارباب حلقه ها میان انبوه سوالات پیرامون داستانش تنها نمی گذارد و با «ضمایم» مفصل و چند تکه ای که در پایان ارباب حلقه ها تدارک می بیند دید خواننده از سرزمین میانه را کامل می کند. مختصری از دوران اول و «مورگوت»، ارباب سائورون، دوران دوم و سقوط «نومه نور» و سپس به طور مفصل به ماجراهای دوران سوم که به نوعی مقدمه ای بر شکل گیری داستان ارباب حلقه هاست می پردازد و مطالبی نظیر شکل گیری قلمرو گوندور و روهان، حملات «آنگمار» به «اریادور»، آشنایی آراگورن و« آرون» و شجره نامه دورف ها در ضمیمه الف آمده است. همچنین مطالب ارزشمند و متفرقه بسیاری چون تقویم ها، شجره نامه ها، جدول حروف الفبای «رونی» و «تنگوار» و ماجراهای پس از شکست سائورون در ضمایم ب تا ث آمده است و در آخرین ضمیمه یادداشت مترجم رضا علیزاده را پیرامون تلفظ اسامی می خوانیم.

اولین نسخه سه گانه ارباب حلقه ها

اولین نسخه سه گانه ارباب حلقه ها