خانه - ۱۳۹۶

آرشیو سالانه: ۱۳۹۶

سیلماریل گیملی، گیملی سیلماریل

–مترجم: ایمان ص.

وقتی گالادریل در سیلماریلیون به عنوان زیباترین دختران خاندان فینوه معرفی می‌شود، اشاره‌ی ویژه‌ای به موهای او وجود دارد: «گیسوانش به‌سان طلا می‌درخشید و تو گویی پرتو لائوره‌لین تاربه‌تار در میان‌شان دویده بود.» شباهتی که بین موهای گالادریل و سیلماریل در ضبط نور دو درخت وجود دارد، بسیار قابل توجه است. حال با توجه به نکته‌ای که در بخش دیگری از داستان در این رابطه وجود دارد، شاید این اتفاق آن قدرها هم تصادفی نباشد.

در سیلماریلیون، دلیل فئانور برای ساختن سیلماریل‌ها ترس او از نابودی دو درخت و از دست رفتن روشنایی آن‌هاست. منتهی تالکین در قسمتی از متن کتاب قصه‌های ناتمام، داستان پیش-زمینه‌ی دیگری را به حکایت فئانور اضافه می‌کند، این که او سه بار از گالادریل طره‌ای از گیسوان زیبایش را می‌خواهد، اما درخواست او هر سه بار رد می‌شود. این اتفاق در نهایت منجر به ساختن سیلماریل‌ها می‌گردد.

این داستان پیش-زمینه، و البته تاثیر آن در به وجود آمدن سیلماریل‌ها، اهمیت درخواست متاخر گیملی از گالادریل برای دریافت تار موی او را چند برابر می‌کند. ملاحظه‌ی میزان شگفتی الف‌های لورین، در کنار آزردگی آنان از جسارت گیملی برای مطرح کردن درخواستی که آخرین بار عواقب هولناکی به دنبال داشت هم جالب توجه است. در عین حال، گالادریل می‌گوید که کسی تا به حال درخواستی مشابه درخواست گیملی از او نکرده است، با این حساب به نظر می‌رسد که در خواست فئانور در داستان پیش-زمینه‌ی او با گالادریل به کلی با درخواست گیملی متفاوت بوده است.

این درخواست به عبارتی می‌تواند با جریان ساخته شدن دورف‌ها به دست آئوله مقایسه شود، والایی که حامی نولدور بود و یکی از شاگردان زبده‌اش خود فئانور می‌باشد. زمانی که ایلوواتار از آئوله می‌پرسد که آیا او به دنبال موجوداتی است که بر آن‌ها سلطه داشته باشد و فرمانبردارش باشند، آئوله نادمانه پاسخ می‌دهد: «مراد من اینگونه خداوندگاری نبود، ساختن چیزها را تو خود از هنگام صنع در دلم نهادی، و کودک خردسال در بازی به هنگام تقلید کردار پدر، این کار را نه از روی استهزا، بلکه از آن روی می‌کند که پسر پدر خویش است.» گیملی با شنیدن پژواک سخنان آئوله، پدر خود، در پاسخ به گالادریل که مصرانه می‌خواهد به او هدیه‌ای بدهد چنین می‌گوید: «بانو گالادریل، چیزی نمی‌خواهم.» سپس تعظیمی بلندبالا کرده و با لکنت ادامه می‌دهد: «هیچ، مگر شاید – اگر اجازه دهید، نه ممکن نیست، ولی اگر اجازه دهید یک تار موی شما، که به سان تقدم ستاره‌ها بر جواهرات معدن، باارزش‌تر از طلای زمین است. من درخواست چنین هدیه‌ای را ندارم. اما خودتان فرمودید که آرزویم را به زبان بیاورم.» با اشراف بر سختی به زبان آوردن این خواسته در مقابل حاضران، درخواست گیملی از فروتنی و جسارت خاصی مانند آنچه آئوله انجام داد برخوردار است. در ادامه گالادریل می‌گوید: «چرا که تا به حال هیچ کس چنین درخواست جسورانه و در عین حال مودبانه‌ای از من نکرده است. و چطور می‌توانم آن را رد کنم، مگر خودم تو را به حرف زدن فرمان ندادم؟» پاسخ او هم مشابه آن چیزی است که در مرحمت و درک ایلوواتار نسبت به آئوله دیده می‌شود.

و گالادریل هم چنین می‌کند، چرا که خود او هم از بخششی هم‌جنس مرحمت ایلوواتار نسبت به آئوله بهره‌مند شده است. تالکین در نامه‌ای ما را به تماشای آنچه میان گالادریل و گیملی رقم می‌خورد در مقایسه با رخداد بین گالادریل و فرودو دعوت می‌کند، این که تا قبل از رسیدن فرودو به لوتلورین، گالادریل معتقد بود که تبعید او از والینور نه موقتی، بلکه دائمی و تا زمانی است که زمین پابرجا باشد. او تنها زمانی می‌فهمد ممانعت از بازگشت به غرب به شکل معجزه‌آسایی برداشته شده که برای فرودو شفاعت می‌کند (که آن فضلی که به عقیده‌اش برای همیشه بر او منع شده، یعنی بازگشت به غرب، شامل حال فرودو شود)، گرفتن حلقه را پس می‌زند و نقش خود را در نبرد علیه سائورون ایفا می‌نماید. بنابراین گالادریل هم مثل یاوانا می‌تواند بگوید که ارو نه تنها «بخشاینده» بلکه «بخشنده» است. او در برخورد با فرودو به همان میزان وصول رحمت می‌کند که در برخورد با گیملی آن را عطا می‌نماید. گالادریل با همان سخاوت که می‌ستاند، باز پس می‌دهد.

وقتی او از گیملی می‌پرسد که با چنین هدیه‌ای می‌خواهد چه کار کند، گیملی می‌گوید: «آن را مانند گنجینه‌ای نگاه می‌دارم، به یاد گفته‌های شما هنگام نخستین دیدارمان. اگر روزی به آهنگرخانه‌های دیارمان بازگردم، آن را درون ظرف بلورین زوال‌ناپذیری خواهم گذاشت تا یکی از میراث‌های خانواده‌ی ما باشد، نشانه‌ای از التزام به حسن نیت میان کوهستان و بیشه تا روز بازپسین.» آخرین باری که از واژه‌ی «زوال‌ناپذیر» یا Imperishable در رشته‌افسانه‌ی تالکین استفاده شده، البته به استثنای «نغمه‌ی لوتین»، که گفته می‌شود هنوز «بی‌تغییر» در والینور خوانده می‌شود، در داستان فئانور و برای حفظ نور دو درخت بوده است. گیملی با به کار بردن این واژه به صراحت، اما ناخواسته، درخواست خود را به درخواست فئانور (و حتی فراتر از آن، به تلاش خود ملکور برای دستیابی به شعله‌ی زوال‌ناپذیر) پیوند می‌زند. به عبارتی، هدف گیملی ساختن سیلماریلی جدید است.

اما هدف گیملی در مقایسه با فئانور (و ملکور)، به هیچ وجه ساختن سیلماریلی «از برای خود» نبود، بلکه می‌خواست یک نماد و سمبل عمومی برای اتحاد جدید میان دروف‌ها و الف‌ها بسازد. در بیان گیملی، آنچنان که می‌گوید به پاس «حسن نیت میان کوهستان و بیشه»، در انتها همان طور که ارو به آئوله گفته بود «بین فرزندان من و تو، فرزند‌خواندگان من و فرزندان برگزیده‌ام» رستگاری انجیل‌گونه‌ای را خواهیم دید که به نقش فرجام‌خواهانه‌ی دورف‌ها در باب کمال نهایی همه چیز اشاره دارد، آنگاه که ایلوواتار آن‌ها را تقدیس می‌کند و در پایان جایی در میان فرزندان به آن‌ها می‌دهد. سپس نقش آن‌ها خدمت به آئوله و کمک به او در بازسازی آردا، پس از نبرد بازپسین خواهد بود.

مجدداً باید اشاره کرد که پاسخ گالادریل به مقصود گیملی، یک نوع آگاهی ایلوواتار-مانند و پیش‌بینی این چیزهاست، و او با هدیه‌اش – نه یک تار مو، بلکه سه – پیغامی را به گیملی ابلاغ می‌کند: «اگر امید به یاس بدل نشود، آنگاه گیملی پسر گلوین، آرزو می‌کنم که دستانت پر از طلا باشد، اما طلا هرگز بر تو چیره نگردد.» در پیش‌گویی آینده‌ی گیملی توسط گالادریل ما بازگشت به ریشه‌ها را می‌بینیم، سخاوتی که نولدور پیش از ساختن سیلماریل‌ها به دست فئانور داشتند، یعنی زمانی که آن‌ها برای اولین بار ابزارهایی برای برش دادن گوهرها، و تغییر دادن شکل‌شان ساختند، و روزگاری که جواهرات را احتکار نمی‌کردند، بلکه سخاوتمندانه آن‌ها را می‌بخشیدند، و با کوشش خود والینور را غنی ساختند. گیملی هم درخواست فئانور را از گالادریل طلب می‌کند، ولی او فئانوری دیگر نیست، بلکه فئانوری جدید است، فئانوری که باید می‌بود یا احتمالاً زمانی بوده است.

در برداشت دیگری از سخنان گالادریل می‌توان گفت که گیملی نه تنها یک (یا شاید سه) سیلماریل جدید خواهد ساخت، بلکه او خودش سیلماریل خواهد بود. هارمونی نمادگرایی ظاهر و باطن سیلماریل‌ها، اولین باری که در داستان سیلماریلیون معرفی شد خام بود. از ماده‌ی سازنده‌ی سیلماریل‌ها این طور گفته می‌شود: «آن بلور از برای سیلماریل‌ها به گونه‌ی کالبدی بود از برای فرزندان ایلوواتار: خانه‌ی آتش در درونش، که در اندرون، و باز در همه جای آن، و جان آن است.» سیلماریل‌ها به طور کلی به عنوان باشندگان زنده‌ای توصیف شده‌اند که «در روشنایی شادمان می‌شدند و آن ]نور[ را می‌گرفتند و با رنگ‌هایی شگفت‌تر از آنچه پیش‌تر بود، باز پس می‌دادند». پدیده‌ای که تالکین در بخشی از شعر «افسانه‌سازی» خود آن را به اعمالی منشور-وار از انسانِ خالق کهتر اطلاق می‌کند: « انسان، خالق کهتر، پرتو منکسری است که در او پرتو سپید یگانه به رنگ‌های بسیار تجزیه می‌گردد و به صورت‌های زنده‌ی بیشمار که از ذهنی به ذهن دیگر می‌روند ترکیب می‌شود.» از این رو، وقتی گالادریل به گیملی می‌گوید «آرزو می‌کنم که دستانت پر از طلا باشد» بی آن‌که طلا بر تو «چیره» شود، به معنای این است که او به سیلماریل تبدیل شود، چرا که درخواست او داشتن نوری بود که نیکی و زیبایی خلقت را در خود داشت، و او نمی‌خواست آن را احتکار کند، بلکه با آراستن و غنی ساختنش می‌خواست آن را منکسر کند و سپس به دیگران بدهد. گیملی هم مثل فئانور «روح آتش» خواهد بود، این بار روحی که با آتش امیال شخصی از پای در نخواهد آمد، بل، کسی که آتش آفریننده‌ی خود را در خدمت دیگران به کار می‌بندد، و منتهی به چیزی می‌شود که تالکین در مقاله‌ی «در باب داستان پریان» از آن به عنوان اغنای مضاعف خلقت نام می‌برد.

مسابقه ی بزرگ آردالینداله

کانال آردا با همکاری کانال های فانتزیما و نشر روزنه تقدیم می کنند:

مسابقه ی بزرگ آردالینداله

شما عزیزان طرفدار دنیاهای فانتزی، به خصوص دنیای خلق شده توسط تالکین، به این مسابقه دعوتید. دعوتید به نواختن موسیقی عظیمی که آینور نتوانند و جهان، از غرب قدسیان تا شرق ناشناخته به گوش خود نشنیده باشد. چنان زیبا و دل نواز بخوانید که تا روز بازپسین در یادها بماند، حدیث «آردالینداله» آواز آردا!

🔹شما عزیزان فقط با انتخاب یک صفحه از هر یک از کتاب های پرفسور جی.آر.آر.تالکین و ارسال صدای ضبط شده ی خود، در حین خوندن آن صفحه می تونید در کنار دیگران در آواز آردا همخوانی داشته باشید.

🔸قبل از هر چیز در کانال @Ardalindale عضو بشید.

🔹متنی که در ذیل این پست و همچنین به عنوان پست اول، در کانال آردالینداله قرار گرفته را خوانده و به شرایط ذکر شده در این متن، برای شرکت در مسابقه توجه کنید.

🔸از آنجایی که این مسابقه زیر نظر کانال های:

@ArdaOfficial

@fantasima

@rowzanehnashr

برگذار می شود می توانید با عضویت در هر کدام از این سه کانال، فایل صدای ضبط شده را برای یکی از ادمین های زیر ارسال کنید:

@maidenoftears (آردا)

@fantasimoon (فانتزیما)

@Nashrrowzaneh (انتشارات روزنه)

🔸فایل های ارسال شده در موعد مقرر در کانال آردالینداله گذاشته شده و از بین ده فایلی که بیشترین لایک را کسب کرده باشند، سه نفر بر اساس داوری به عنوان نفرات برگزیده انتخاب خواهند شد.

🔹جوایز مسابقه به شرح زیر است:

  • نفر اول: حلقه ی یگانه ی نوع اول از طرف سایت فانتزیما
  • نفر دوم: مجموعه کتابهای ارباب حلقه ها از طرف انتشارات روزنه
  • نفر سوم: امتیاز حضور افتخاری در پادکست آردا: نفیر شاخ گوندور و کتاب های صوتی سایت آردا

شرایط شرکت در مسابقه:

برای شرکت در مسابقه ی تلگرامی «آردالینداله» توجه به نکات زیر لازم است:

  • این مسابقه فقط در شبکه اجتماعی تلگرام برگذار می شود. لطفا آثار خود را در وبگاه، اینستاگرام، فیسبوک و…نفرستید و به آی‌دی های مشخص شده در کانال های آردا، نشر روزنه و فانتازیما مراجعه کنید.
  • آثار خود را فقط در یکی از سه کانال ذکر شده بفرستید. در صورتی که فایل شما قبل از برگذاری مسابقه در گروه یا کانال دیگری دیده شود، از مسابقه خارج خواهد شد.
  • زمان فایل ها ترجیحا بین ۲ تا ۵ دقیقه باشد.
  • فایل فقط باید محتوای خوانش کتاب ها توسط شما و فاقد افکت و آهنگ گذاری باشد.
  • با رساندن نویز و اصوات اضافه و آزار دهنده به کمترین حد ممکن در فایل خود، به بهتر شدن سطح کیفیت مسابقه کمک کنید.
  • تا جای ممکن از رکوردرهای گوشی یا مستقل استفاده کنید و از وویس تلگرام استفاده نکنید.
  • در اول یا آخر خوانش خود، نام کتاب و فصل یا شماره ی صفحه را ذکر کنید.
  • از صحبت متفرقه در بین خوانش خودداری کنید.
  • فایل را با اسم و اکانت دارای آیدی بفرستید و در طول مسابقه اکانت و آیدی خود را تغییر ندهید.
  • مهلت ارسال آثار: ۱۳۹۶/۶/۲۰

خالق «ارباب حلقه‌ها» باز هم سوژه فیلم شد

به نقل از ایسنا، کارگردان فنلاندی روایت جدیدی از زندگی «جی.آر.آر تالکین» ـ نویسنده مطرح انگلیسی ـ را جلوی دوربین می‌برد.

به گزارش ایسنا، «ورایتی» نوشت: کمپانی‌های «فاکس سرچلایت» و «چرنین اینترتینمنت» از سال ۲۰۱۳ پروژه ساخت فیلم زندگی «جی.آر.آر تالکین» رمان‌نویس مطرح انگلیسی را در دست داشتند و اخیرا اعلام کردند «دم کاروکاسکی» فیلمساز فنلاندی ساخت این اثر را به دست گرفته است.

«تالکین» که بیشتر برای نگارش مجموعه رمان‌های «ارباب حلقه‌ها» و «هابیت» شهرت دارد، سال ۱۹۷۳ درگذشت اما طی دهه‌های اخیر مجموعه فیلم‌های سینمایی پرفروشی براساس کتاب‌های او روی پرده رفته است.

«دیوید گلیسون» و «استفن برزفورد» نویسندگان فیلمنامه این اثر زندگینامه‌ای هستند و بیشتر روی موضوعاتی چون عشق، دوستی، الهام هنری، دوران مدرسه و جنگ جهانی اول در زندگی «تالکین» متمرکز شده‌اند.

«کاروکاسکی» فیلم‌هایی چون «خانه پروانه‌های سیاه»، «قلب شیر» و «تام اهل فنلاند» را کارگردانی کرده است.

پیش از این هم اعلام شده بود فیلمی به نام «میان‌زمین» داستان زندگی «تالکین» نویسنده انگلیسی را ـ از تجربیات او در زمان جنگ جهانی اول تا جایی که نگارش رمان‌های «ارباب حلقه‌ها» و «هابیت» ختم شده ـ روایت می‌کند. «انگوس فلچر» پس از شش سال تحقیق در مصاحبه‌ها و آرشیوهای مربوط به «تالکین» متن فیلمنامه این پروژه را به نگارش درآورد. «جیمز استرانگ» که پیش‌تر هم در ساخت قسمت‌هایی از «داون‌تاون ابی» دست داشته، کارگردانی «میان‌زمین» را به عهده گرفت.

«جان رونالد روئل تالکین» سوم ژانویه ۱۸۹۲ به دنیا آمد. این نویسنده و زبان‌شناس انگلیسی از سال ۱۹۲۵ تا ۱۹۵۹ استاد زبان‌شناسی تاریخی در دانشگاه آکسفورد بود. او علاوه‌ بر کتاب‌های «ارباب حلقه‌ها» و «هابیت» که معروف‌تر و شناخته‌شده‌تر هستند، آثار داستانی دیگری به نام‌های «سیلماریلیون»، «ماجراهای تام بامبادیل» و «می‌رود راه پیوسته تا آن سو» را نوشته ‌است. «تالکین» علاقه‌ وافری به ساختن زبان‌های علمی یا فراساخته داشت و شاید تنها کسی باشد که ۱۵ زبان ساخته ‌است.

«تالکین» پس از درگرفتن جنگ جهانی اول، از سال ۱۹۱۶ تا ۱۹۲۰ در ارتش انگلیس خدمت می‌کرد. او طی دوران فعالیت در کالج «پمبروک» دو  رمان نوشت. اولین قسمت رمان‌های «هابیت» سال ۱۹۳۷ منتشر شد.

او بعد از آن تا سال ۱۹۴۹ مجموعه رمان «ارباب حلقه‌ها» را به نگارش درآورد. این رمان‌های قرار بود تنها دو جلد باشد اما تبدیل به یکی از پرفروش‌ترین مجموعه‌ رمان‌های تاریخ ادبیات انگلیسی شد که تاکنون بیش از ۱۵۰ میلیون نسخه از آن به فروش رفته است. این نویسنده‌ مطرح در دوم سپتامبر سال ۱۹۷۳ در سن ۸۱ سالگی بدرود حیات گفت.

دعوی حقوقی ۸۰ میلیون دلاری وارنر و بنیاد تالکین به سرانجام رسید

نبردی پنج ساله بین مدیران هالیوودی و نویسنده فقید «ارباب حلقه‌ها» و «هابیت» که حول محور یک قرارداد چند دهه‌ای و مشکلات جدیدتر می‌چرخید، بالاخره به پایان رسید.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از هالیوود ریپورتر، بعد از پنج سال دعوی قضایی، کمپانی برادران وارنر و بنیاد جی.آر.آر. تالکین نویسنده در دادگاه اعلام کرده‌اند که نبردی سر استفاده دیجیتال از «هابیت» و «ارباب حلقه‌ها» را به طور مصالحانه به پایان برده‌اند.

بنیاد تالکین و هارپرکالینز ناشر در سال ۲۰۱۲ یک دادخواهی ۸۰ میلیون دلاری شکل دادند و ادعا کردند که برادران وارنر، نیولاین که زیرمجموعه‌اش است و کمپانی سال زائنتز که یکی از صاحبان حقوق رسمی «هابیت»‌ و «ارباب حلقه‌ها» است، حقوق کپی‌رایت را زیر پا گذاشته و مفاد قرارداد را نقض کرده‌اند. دادخواهان ادعا کردند که تفاهم حقوق رسمی که چند دهه پیش امضا شده بود، تنها به این استودیو اجازه می‌دهد بر پایه کتاب‌های تالکین کالاهای «ملموس» تولید کند و به این ترتیب این اتهام که این استودیو از آن در زمینه دیجیتال هم استفاده کرده اهانت‌آمیز است.

این دادخواست دو طرف ماجرا را وارد نبردی جدید کرده بود. پیش از آن، نیولاین و بنیاد تالکین سر مشارکت سود به مشکل برخورده بودند و در سال ۲۰۰۹ در نهایت به تفاهمی رسیدند که ۱۰۰ میلیون دلار ارزش داشت. قضیه بررسی استفاده دیجیتال وقتی آغاز شد که وکیل بنیاد تالکین یک ایمیل اسپم در مورد بازی آنلاین «ارباب حلقه‌ها: یاران حلقه‌» دریافت کرد و این همزمان با اقتباس پرده بزرگ «هابیت» ساخته پیتر جکسون بود.

در پاسخ، برادران وانر هم دادخواست خود را به ثبت رساند و ادعا کرد که انکار کردن قراردادی در سال ۱۹۶۹ که در سا ل ۲۰۱۰ تمدید شد، باعث شده این استودیو میلیون‌ها دلار از پول «هابیت» را از دست بدهد و فیلم‌های جکسون در معرض توجه کمتری قرار بگیرند. وارنرز همچنین ادعا کرده بود که استفاده دیجیتال هم مرسوم و هم در حیطه حقوق رسمی است.

در چند سال گذشته، هیچ اتفاق خاصی در منظر عمومی در ارتباط با این پرونده نیفتاده بود. قراربود هر دو سمت خود را آماده ادامه دادگاه در تابستان بکنند که ظاهرا حالا چنین اتفاقی به خاطر جادوی تفاهم‌های پشت پرده لازم نیست اتفاق بیفتد. هنوز به صورت عمومی جزییات از تفاهم دو سمت منتشر نشده، اما این حقیقت که بازی‌هایی مثل «میدل‌ارث: سایه جنگ» قرار است به زودی منتشر شوند، نشان از این دارد که احتمالا آن‌ها به یک تفاهم همکاری مشترک رسیده‌اند.

در بیانیه‌ای که پس از منتشر شدن خبر ارسال شد، یکی از سخنگویان رسمی برادران وارنر گفت: دو طرف خوشحال هستند که توانسته‌اند دوستانه این مساله را حل کنند و مشتاق همکاری با یکدیگر در آینده هستند.