خانه - آرشیو نویسنده: الوه

آرشیو نویسنده: الوه

تور، خادم پنهان مورگوت؟

ملکور در میان آینور عظیم‌ترین هبه‌های قدرت و دانش ارزانی گشته بود، و او سهمی از هبه‌های دیگر برادرانش داشت.

سیلماریلیون، آینولینداله

توجه: مقاله پیش رو یک مقاله براساس حدسیات بسیار نگارنده است که تضمینی بر صحیح بودن آن نیست، اما تمامی موضوعات مطرح شده براساس مدارک موجود از نوشته‌های تالکین است.

رشته افسانه تالکین بسیار خلاقانه به سان یک کتاب تاریخی نوشته شده است که داستان‌ها می‌توانند از زبان شخصیت‌های مختلف به روش‌ها و دیدگاه‌های مختلف بیان شوند و حتی با هم همخوان نباشند؛ و بیان‌ها می‌توانند دستخوش تغییراتی به دلخواه شخص بازگو کننده تاریخ باشد. یکی از زیبایی‌های آثار تالکین در آن است که می‌توان براساس قوانین کامل دنیای خلق شده از دیدهای مختلفی مدارک را بررسی و به نتایجی در چارچوب رشته افسانه رسید؛ مقاله پیش رو یکی از این برداشت‌ها براساس مدارک و داستان‌های موجود است.

 عنوان مقاله (تور، خادم پنهان مورگوت؟) ممکن است در نظر بسیاری عجیب بنماید اما نکات و اشاراتی در داستان وجود دارد که با دقت در آن‌ها این سوال پیش خواهد آمد که آیا تلاش های تور پسر هور همانطور که در باور عمومی است در راستای مبارزه با مورگوت بوده؟ یا تمامی اَعمالش سرپوشی برای اِعمال خواسته یا ناخواسته نیات پلید مورگوت، ارباب تقدیر، بر آردا و ساکنانش؟ برای بررسی این ادعا نگاهی خلاصه‌وار به سرگذشت تور پسر هور می‌کنیم:

تور در شانزده سالگی گرفتار اورک‌ها و شرقی‌ها می‌شود و با وجود اینکه مشخص بوده از نسل هادور است[۱]، به مدت سه سال در اسارت لورگان، سردسته شرقی‌ها در دور-لومین، بود، بعد از گذشت این مدت و پیدا کردن راه فرار، تور به مدت چهار سال به یاغی‌گری علیه شرقی‌های ساکن آنجا پرداخت، سپس اولمو در دل او انداخت که به دنبال نشانه‌هایش راهی تالارهای متروک وین‌یامار شود و زره و شمشیر و کلاهخودی که تورگون به دستور اولمو آنجا قرار داده بود را پیدا کند، اولمو با اون سخن گفت و تور راهی گوندولین شد. در آنجا اولمو به تور سخنانش را الهام کرد. تور با تورگون سخن گفت و در آنجا ماندگار شد. او با پندها و سخنانش نزد شاه دارای مقامی والا شد و در نهایت دل ایدریل، دخت شاه، را به سوی خود گرداند و مایه مشکلات بسیاری بین او و مایگلین، خواهرزاده شاه، گشت.

پس از سقوط گوندولین، تور بازماندگانی را که از راه مخفی ایدریل از شهر خارج شده بودند را به مسیری پر تنگنا در کوهستان هدایت کرد اما به گروهی از اورک‌ها و یک بالروگ در این مسیر دور از ذهن برخوردند و اگر دخالت گلورفیندل و عقابان نبود، کار بازماندگان یکسره می‌شد.

در انتها تور، با افزایش سن و ساخت کشتی، راه والینور را در پی گرفت و پس از رسیدن به مقصدش گفته می‌شود سرنوشت وی از سرنوشت آدمیان جدا شد و از زمره الف‌ها به شمار می‌رود.

پس از ارائه این خلاصه بیاییم با دیدی دیگر به شروع ماجرا نگاه کنیم: با توجه به اینکه لورگان از نسب تور مطلع بود، چرا باید او را زنده بگذارد؟ یا حداقل آنقدر آزاد که روزی بتواند فرار کند؟ از آنجایی که هیچکس نمی‌تواند وضعیت تور را در آن دوره تایید کند، مشخص نیست چه اتفاقی در آنجا افتاده؛ اما بدون شک خبر نسب تور به ملکور رسیده و بعید نیست او در پی نیرنگی، سرنوشت تور را به گونه ای اندیشیده که زندانی باشد و پس از آزادی در پی جلب رضایت و اعتماد، ظاهرا علیه مورگوت بجنگد؟ ملکور پیشتر از چنین نیرنگی در نبرد اشک‌های بیشمار (نبردی که هور، پدر تور کشته شد) استفاده کرده بود هنگامی که اولفانگ و پسرانش از رهبران خیل بزرگی از شرقی ها در میانه نبرد از مبارزه با ارتش مورگوت رو برگردانده و علیه سپاهیان الدار و اداین وارد نبرد شدند.

مورد بعدی، در دل انداختن و الهام کردن است، اگر اولمو توانایی چنین کاری را دارد، بدون شک قدرتمندترین آینور، ملکور، نیز توانایی چنین اعمالی را دارد و گواه آن نقل قول ابتدای مقاله از آینولینداله است. قدرت ملکور بسیار بیشتر از اولمو در تار و پود آرداست و پذر پلیدی مورگوت که می‌توانسته در این ۷ سال نامشخص از زندگی تور بکارد، می‌تواند اثرات بسیاری داشته باشد! برای درک بهتر این موضوع پیشنهاد می‌شود مقاله «آردا، حلقۀ مورگوت» را بخوانید.

تور با سخنانش نزد شاه دارای محبوبیت بسیار و مقام والا می‌شود؛ این مسئله از نظر نگارنده بسیار مشابه رفتاری است که یکی از سهمگین‌ترین خادمان مورگوت، سائورون، در دربار آر-فارازون، آخرین شاه نومه نور، در آینده به پیش گرفته است. سخنان و پندهایی که هیچ کمکی به گوندولین در هنگام خطر نمی‌کند! همانند سخنان و پندهای سائورون در هنگام نیاز و خطر هیچ کمکی به نومه نور نمی‌کند!

برای پرداختن به قسمت بعدی نیاز به یک پیش زمینه است که در ادامه خواهد آمد:

آنگاه او را مایگلین نام کرد که به معنی تیزبین است، زیرا دریافت که چشمان پسرش بسی شکافنده‌تر از چشمان خود اوست، و اندیشه‌اش راز دل‌ها را فراسوی مه کلمات می‌کاود.

سیلماریلیون، حدیث مایگلین

این بخش از کتاب اشاره جالبی به نگاه مایگلین است، نگاهی که می‌تواند راز دل‌ها و معانی پشت کلمات را بخواند! با توجه به این بخش، آیا تنها عامل تنش بین تور و مایگلین حسادت بود؟ به نظر نگارنده مایگلین خواسته یا ناخواسته متوجه پلیدی پشت رازها و کلمات تور بوده اما در واقعه‌ای مشابه آنچه باعث شد عموم مردم نومه نور از پلیدی پشت رازها و کلمات سائورون ناآگاه باشند، اینجا هم با قدرت مورگوت چنین اتفاقی افتاده است.

به علاوه، تور با ازدواج با ایدریل که به هیچ عنوان عملی خردمندانه نیست[۲] با وجود آشکار بودن علاقه مایگلین به ایدریل عملا در تفرقه و تضعیف گوندولین (نیت اصلی ملکور) نقش داشت و همین عامل سقوط گوندولین نیز شد.

در بخش بعدی اعمال تور، ما هدایت بازماندگان گوندولین را به یک تنگه ناشناخته برای همه (بازماندگان و مورگوت) داریم، اما این راه ناشناخته نه تنها با لشکری از اورک ها مسدود شده است، یک بالروگ دور از میدان نبرد در آنجا مشغول نگهبانیست! بالروگ‌هایی که باید در حمله اصلی به شهر در کنار فرمانده‌شان باشند! احتمال چنین اتفاقی به صورت عادی از نظر نگارنده بسیار پایین است، مگر اینکه به نحوی بازماندگان به عمد به سمت تلۀ مورگوت هدایت شده باشند و تور در کنار ایدریل از تنها آگاهان این مسیر مخفی بودند که احتمال آشکار شدن چنین رازی بسیار پایین است، مگر اینکه یکی از این دو نفر خواسته یا ناخواسته مسیر فرار را به گوش مورگوت رسانده باشد.

جالب ترین بخش ماجرا از نظر نگارنده، ادعای اعطای زندگی جاودان به تور است؛ در مقایسه با دیگر افراد مهم سرزمین میانه، تور اعمال مفید بسیار کمتری دارد، هیچ دلیل قابل توجه یا مشکلی مرتبط با سرنوشت نظیر نیمه الف بودن در باب تور وجود ندارد، چرا باید زندگی جاودانه به عنوان یک پاداش به او داده شود؟ آیا زندگی جاودانه یک پاداش است؟ در صورتی که از خوانندگان دقیق آثار تالکین به خصوص سیلماریلیون باشید، متوجه خواهید شد مرگ آدمیان در اصل هبه (هدیه) ایلوواتار (خدای داستان) به انسان هاست و گرفتن مرگ، دریغ کردن هدیه ایلوواتار است! هدیه ای که حتی والار بدون دخالت ارو نمی‌توانند از انسان‌ها دریغ کنند؛ در نتیجه گرفتن مرگ در چارچوب داستان تالکین یک پاداش نیست، بلکه پس گرفتن یک هدیه است! و چه هنگام یک هدیه یا امتیاز پس گرفته می‌شود؟ هنگامی که دارنده آن هدیه/امتیاز در حال مجازات به خاطر اعمالش باشد و اگر روایت اعطای سرنوشت الف ها به تور را درست بدانیم، والار/ایلوواتار در اصل تور را تا ابد در آردا زندانی کرده اند! اما به کدامین گناه؟ از نظر نگارنده گناه خواسته یا ناخواسته‌ی در خدمت مورگوت بودن.

[۱] – صفحه ۳۰۵ ضمیمه فرزندان هورین، ترجمه رضا علیزاده، حدیث تور و آمدن او به گوندولین

[۲] – برای چرایی پیرامون خردمندانه نبودن این عمل می‌توانید به مقاله «مباحثه فین‌رود و آندرت» یا گفتگوی گویندور و فین‌دویلاس مراجعه کنید.

برندگان جایزه انجمن تالکین در سال ۲۰۱۸ اعلام شدند

جایزه انجمن تالکین که چندین سال است با هدف شناسایی آثار برتر خلق شده در باب رشته افسانه تالکین فعالیت می‌کند، امسال نیز در چهار دسته برگزار شد. در ابتدا عموم طرفداران رشته افسانه تالکین می توانند آثار مورد علاقه خود را برای این انجمن ارسال کرده و پس از پایان مهلت مشخص شده، هیئت امنای این انجمن در هر رشته ۳ اثر را برای رای گیری نهایی بین تمامی اعضای این انجمن انتخاب کرده که اعضا پس از آن می‌توانند رای خود را در ناحیه کاربری اعلام کنند. پس از پایان مهلت رای گیری، برنده ها در اولین آخر هفته ماه آوریل هر سال در مراسمی معرفی می‌شوند.

برندگان و بقیه نامزدان هر بخش جایزه انجمن تالکین ۲۰۱۸ به شرح زیر است:

برنده جایزه بهترین اثر هنری:

  • جنی دولفن با اثر «شکار».

دیگر نامزدها:

  • آلن لی با اثر «حال تینوویل را در حال رقص در شامگاه دید».
  • تد نسمیت «ارباب باد گوایهیر گندالف را از ایزنگارد حمل می‌کند».

برنده جایزه بهترین مقاله:

  • دیمیترا فیمی با مقاله «اشک ها، باده سعادتند: شادیِ غم بار در کتاب ارباب حلقه های جی. آر. آر. تالکین» که در کتاب مرگ و نامیرایی در سرزمین میانه چاپ شده بود.

ویدئو ارائه این مقاله را می توانید از اینجا مشاهده کنید:

 

دیگر نامزدها:

  • جِی اتکینز با مقاله «در باب دیستریبیوتیزم در شایر».
  • مایکل فلاورز با مقاله «هابیت ها؟ … آن ها چه بودند؟».

برنده بهترین وب‌گاه:

  • کتاب های بسیار و ناکافی (وبلاگ وِین جی. هَموند و کریستینا اسکال).

دیگر نامزدها:

  • تالکینیتی (وبلاگ رایسزارد دردزینسکی).
  • کتاب های تالکین (کتاب شناسی همه آثار چاپ شده تالکین در آمریکا).

برنده جایزه همکاری برجسته:

  • پریسیلا تالکین.

دیگر نامزدها:

  • آلن رینولدز

منبع خبر.

«سقوط گوندولین» منتشر خواهد شد

براساس اعلام انتشارات هارپر کالینز کتاب «سقوط گوندولین» در تاریخ ۳۰ آگوست امسال منتشر خواهد شد.

کتابی که با کوشش و ویرایش کریستوفر تالکین و تصاویر نقاشی شده توسط آلن لی منتشر خواهد شد، شمایلی مشابه کتاب «برن و لوتین» که سال پیش منتشر شده بود دارد؛ بازگویی داستان به صورت یک قصه‌ی جداگانه و نمایش چگونگی تغییر و پیشرفت آن در طول سال‌های نگارش و جمع آوری تمامی نسخه‌های موجودِ داستان، از ابتدا تا انتها.

در باب انتشار این خبر رئیس هیئت مدیره جامعه تالکین، شان گانر، گفته است:

ما هرگز تصور نمی‌کردیم سقوط گوندولین که به عنوان یکی از ۳ داستان تشکیل دهنده ریشه‌های رشته افسانه تالکین شناخته می‌شود، منتشر گردد، دو داستان دیگر، «برن و لوتین» و «فرزندان هورین» اند. «سقوط گوندولین»، ظهور و سقوط قلمرو سترگ و پنهان الف‌ها، هزاران سال پیش از وقایع ارباب حلقه ها، در گوندولین را با کنار هم آوردن تمامی نوشته های تالکین بازگو می‌کند.

شروع «سقوط گوندولین» که از اولین داستان‌های نوشته شده‌ی رشته افسانه به شکل اولیه آن است به اوایل سال ۱۹۱۷ در گریت هی‌وود در استفوردشایر باز می‌گردد و داستان را به طور کلی بیان می‌کند که در کتاب «قصه‌های فراموش شده» آمده است. خلاصه ای از این داستان در طی سال های ۱۹۲۶ تا ۱۹۳۰ توسط تالکین نگاشته شده بود که شمایلی بسیار بیشتر به رشته افسانه فعلی و چیزی که در سیلماریلیون چاپ شده است دارد. بعدها (احتمالا در سال ۱۹۵۱) تالکین سعی کرد تا داستان سقوط گوندولین را با تغییراتی اساسی بازنویسی کند اما این کار ناتمام ماند و کریستوفر این ناتمام ماندن را به عنوان یکی از اندوهناک‌ترین اتفاقات می‌داند.
«سقوط گوندولین» قرار است در ۳۰۴ صفحه به صورت جلد سخت، جلد سخت مجلل، چاپ عادی و الکترونیکی در تاریخ ۳۰ آگوست ۲۰۱۸ منتشر شود. این کتاب در آمریکا توسط انتشارات هوتون میفلین منتشر خواهد شد.

براساس اعلام انتشارات هارپر کالینز، تقویم رسمی تالکین نیز چندین تصویر از تصاویر استفاده شده در این کتاب را به همراه خواهد داشت و همزمان در همان روز منتشر خواهد شد.

توضیحات از انتشارات:
در ماجرای داستان «سقوط گوندولین» دو قدرت بسیار عظیم وجود دارند، یکی «مورگوت» که منشا پلیدی است و با وجود اینکه دیده نمی‌شود، قدرت نظامی اش که بر تمامی داستان سایه انداخته است را از دژ مستحکمش، آنگباند، هدایت می‌کند؛ دیگری قدرت «اولمو»ی والا، دومین پس از مانوه، شاه والار. او را فرمانروای آب ها، تمامی دریاها، برکه ها و رودهای زیر آسمان می نامند، او در پنهان به کار مراقبت و کمک به نولدور و همراهان الف ها، که از میان آن‌ها می‌توان هورین و تورین تورامبار را نام برد، مشغول است.
در میان این ماجراها، شهر گوندولین قرار دارد؛ زیبا اما پیدانشدنی. این شهر به دست مردمان نولدور که زمانی ساکن والینور، سرزمین خدایان، بودند، در برابر آن‌ها شورش کرده از آنجا مهاجرت و به سرزمین میانه آمده بودند، ساخته شده بود. مورگوت از شاه گوندولین، تورگون، کینه به دل داشت و از هیچ تلاشی برای پیدا کردن قلمرو پنهان وی، فروگذار نبود. در همین حال خدایان در بحث و گفتگوهای خویش، تصمیم به دخالت در وقایع و تصمیمات اولمو والار در وقایع سرزمین میانه نداشتند.
در این هنگام بود که تور، پسرعموی تورین، به عنوان یک وسیله در نقشه اولمو، وارد داستان می‌شود و بدون آگاهی از عامل آن، سرزمین مادری خود را برای سفر به گوندولین که تنها اسم آن را شنیده است، رها می‌کند و سرانجام در واقعه ای بسیار نادر، اولموی والا خود در برابر تور ظاهر شده که سرانجام آن رسیدن تور به گوندولین و رساندن پیام اولمو است. تور با ایدریل ازدواج، دخت شاه، ازدواج می‌کند و فرزند آن‌ها، ائارندیل، زاده می‌شود که تولدش، نقشی بزرگ در برنامه پیشبینی شده اولمو دارد.
سرانجام، پایان دهشتناکی که اولمو به مردمان گوندولین نوید آمدنش را داده بود پیش آمد. مورگوت ارتشی سترگ از بالروگ ها، اژدهایان و تعداد بیشماری اورک را روانه محل گوندولین، که با خیانت آشکار شده بود، می‌کند و داستان پس از اندکی پرداختن به وقایع پیرامون سقوط شهر، با فرار تور، ایدریل و پسرشان، ائارندیل، در حال تماشای شهر در حال سوختن، وارد ماجرای جدیدی می‌شود؛ داستان ائارندیل. این بخش از ماجرا (پس از فرار از شهر) توسط تالکین برای این داستان نوشته نشده است اما وی در محل‌های دیگری به این ماجرا پرداخته که در پایان این کتاب نیز آمده است.
همانند سبک نگارشی «برن و لوتین» که کریستوفر تالکین آن را «توالی در تاریخ» می‎نامد، در این نگارش از داستان «سقوط گوندولین» نیز رعایت شده است.
به زبان خود جی.آر.آر. تالکین این اولین داستان دنیای خیالی وی بوده و در کنار داستان‎های «برن و لوتین» و «فرزندان هورین»، بزرگترین داستان‌های روزگاران پیشین اند.

رونمایی از اولین پرده‌ی نگارین تالکینی

به تازگی در موزه پرده‌های نگارین در ابوسون فرانسه، اولین از مجموعه ای ۱۴ تایی پرده‌های نگارین تالکینی در مراسمی ویژه رونمایی شد.

در اواخر سال ۲۰۱۶ توافقی بین بنیاد تالکین و موزه پرده‌های نگارین در ابوسون فرانسه برقرار شد تا ۱۴ نقاشی از تالکین در طول ۴ سال بافته شود. این موزه توسط یونسکو به عنوان یک میراث فرهنگی شناخته شده و اضافه شدن آثار تالکین به این موزه باعث تصدیق وی به عنوان یک هنرمند و نه تنها یک نویسنده است. تصاویری که قرار است در این پروژه به پرده نگارین تبدیل شود شامل موارد زیر است:
نامه کریسمس پدر ۱۹۲۶؛ نامه کریسمس پدر ۱۹۲۸؛ نامه کریسمس پدر ۱۹۳۳؛ گلائرونگ برای پیدا کردن تورین پیش می‌رود؛ تالارهای مانوه، تانیکوئتیل؛ میت‌ریم؛ ترول ها؛ ریوندل؛ بیلبو با خورشید اول وقت بر روی چشمانش بیدار شد؛ آمدن بیلبو به کلبه الف های کلک ران؛ مکالمه با اسماگ؛ جنگل لوتلورین در بهار؛ اورتانک، فرش نومه نوری.

اولین اثر تکمیل شده این مجموعه، آمدن بیلبو به کلبه الف های کلک ران، در مراسمی ویژه در تاریخ ۶ آوریل ۲۰۱۸ با حضور بیلی، همسر کریستوفر تالکین، به عنوان مهمان ویژه رونمایی شد و از او درخواست شد تا اثر را از دستگاه نساجی، به نشانه پایان کار، جدا کند. او در سخنرانی خود به فرانسوی با یاد اینکه اگر جی.آر.آر. تالکین این اثر را میدید، به آن علاقه مند میشد، از زیبایی و مهارت به کار گرفته شده برای این کار یاد کرد.
دومین اثری که قرار است تکمیل شود «تالارهای مانوه، تانیکوئتیل» است که زمان تقریبی پایان آن، اواخر ماه سپتامبر گزارش شده است.
مراجعه کنندگان می‌توانند با حضور در موزه، از آثار، کارگاه و مراحل بافت این پرده‌های نگارین بازدید کنند.

پی‌نوشت: توضیح عبارت «پرده نگارین» از ویکی‌پدیای فارسی به این شرح است:

«پرده‌های نگارین (به انگلیسی: Tapestry) طرح‌ها و تصویرهایی هستند که همچون کوبلن روی پارچه بافته می‌شوند. این هنر حرفه‌ای بسیار کهن است که مصریان از حدود ۱۷۰۰ سال قبل به بافت ان مشغول بودند.
پرده‌های نگارین را با استفاده از نخ‌های ابریشمی رنگی روی ردیف‌های کتان و پشم محکم که درون یک کادر (کارگاه گل‌دوزی) بسته شده‌اند می‌بافند.
الگوهای این پرده‌های نگارین را با استفاده از جوهر روی کتان رنگ امیزی می‌کنند بافنده این پرده از قسمت پشت پرده به بافتن ادامه می‌دهد.»

آردا، حلقه مورگوت

برای درک درست از میزان قدرت ملکور و نحوه تاثیرگذاری وی بر آردا، مطالعه تکه‌هایی از بخش اسطوره تغییر یافته امری الزامی است. این مقاله ترجمه چندین قسمت از بخش پنجم جلد دهم تاریخ سرزمین میانه، حلقه مورگوت ، است که پس از پایان ترجمه‌ها و یادداشت‌ها، با نتیجه‌گیری برای نشان دادن قدرت ملکور به پایان می‌رسد. بخش اعظم توضیحات روشن کننده موضوع در پاورقی هر صفحه قرار دارد که خواندن آن‌ها الزامی است.

برای دانلود متن کامل مقاله از آرشیو دانلود سایت، روی لینک زیر کلیک کنید: