جاده بزرگ (جادۀ شمال-جنوب که دو پادشاهی را به هم متصل می‌ساخت)

جاده‌ای طولانی که در دوران دوم توسط دونه‌داین ساخته شد و پادشاهی شمالی آرنور را به پادشاهی جنوبی گوندور وصل می‌کرد. این جاده در حدود ۱۱۰۰ مایل از شمال دور در فورنوست به جنوب از بری و در طول مین‌هیریات قرار داشت. از میان زمین‌های باتلاقی گری‌فلاد عبور می‌کرد و به وسیله‌ی پل معروف تاربد در عرض خود رودخانه حمل می‌شد. از آنجا جاده از اندوایت عبور می‌کرد و در طول گدار آیزن و همراه با بخش شمالی کوهستان سفید، قبل از ورود به آنورین و در نهایت به نزدیکی دروازه‌های اوسگیلیات می‌رسید.

این جاده تا سال‌های زیادی در دوران سوم ابقا شد اما با سقوط پادشاهی شمالی و جنگ و طاعون بزرگ گوندور، از بازسازی بازماند. در پایان همان دوران، تنها بخش جنوبی جاده که در بین گوندور و روهان قرار داشت همچنان استفاده می‌شد. ولی در مناطق دیگر به تدریج رو به زوال رفت: در اندوایت، مرداب تقریباً عبور از آن را غیر ممکن کرده بود، پل تاربد سقوط کرد و در شمال هم به دلیل رشد بیش از حدش به عنوان مسیر سبز شناخته می‌شد.

جادۀ بزرگ اغلب جادۀ شمال-جنوب نامیده می‌شد و به همین دلیل با دیگر جاده‌های بزرگ سرزمین میانه اشتباه گرفته نمی‌شد. این مسیر توسط دونه‌داین ساخته شده بود و از طریق پادشاهی شمال از شرق به غرب می‌رفت.