سوالات متداول:
در فیلم ارباب حلقهها جاهایی دیدم که به زبانهای دیگه حرف میزدند. این زبانها چطوری هست و آیا اصولی داره یا نه؟
تالکین استاد رشته زبان شناسی دانشگاه آکسفورد بود و حدود پانزده زبان برای سرزمین میانه ساخت. به همین دلیل زبانهایی که ساخته بود مثل سیندارین یا کوئنیا کاملا از اصول و قواعد زبان پیروی میکردن.
برخی از زبانهای معروف:
زبانهای الفها : الفها از نژادهای مختلفی بودند و هر نژادی در هر کجای سرزمین میانه یه زبان و گویش مخصوص به خودش رو داشت. ولی به طور کلی زبانهای الفی که بیشتر رایج بودن و در داستانهای تالکین به کار برده شدن، بیشتر سیندارین (Sindarin یا زبان الفی خاکستری و زبان الفهای بلریاند) و کوئنیا(Quenya یا زبان الداری، الفی برین، زبان والینور و زبان نولدور) بودن. زبانهای الفی در ابتدا با الفبای رومیل نوشته میشد اما بعدها الفبای فئانوری که به تنگوار معروف بود جایگزین آن شد.
زبان انسانها: انسانها هم مثل الفها نژادهای مختلف، و درنتیجه گویشهای مختلف داشتند. ولی بیشترین زبانی که به اسم زبان انسانها به کار برده میشود، زبان آدوناییک Adûnaic هست که به زبان نومه نوری هم شهرت دارد. البته در دوران سوم زبانی که بیشتر رایج بود و در ارباب حلقهها هم به کرات از این زبان استفاده شده بود، زبان غربی Westron یا اصطلاحا زبان مشترک بود.
پا نوشت : نومه نوریها انسانهایی بودند که موهبتها و مهارتهای بیشتری از مردم عادی داشتند. مثل عمر طولانی، توانایی صنعتگری، ساختن شهرها و برجهای خارق العاده و ... . آراگورن، شاه گوندور مردی از این نژاد بود.
زبان دورف ها: نام زبان دورف ها خزدول است. دورف ها علاقه ندارند که سایر نژادها زبان آنها را یاد بگیرند بنابراین در حضور دیگران به این زبان صحبت نمیکنند. عده کسانی که زبان دورف ها را یاد گرفتند بسیار اندک است. دورفها برای نگارش عموما از رسم الخط آنگرتاس موریا Angerthas Moria، که در اصل از کرتاس الفی مشتق شده بود، و همینطور الفبای رونی Runes که البته این هم ریشهی الفی داره استفاده میکردند.
زبان هابیت ها : هابیت ها عموما از زبان غربی Westron یا زبان مشترک استفاده میکردند.
به چه ترتیبی باید کتابها رو به خونم؟ چه جوری کتابها رو به خونم که مفاهیمش رو متوجه به شم و به مشکل نخورم؟
این بحث بارها در این انجمن مطرح شده؛ و درنهایت هم به سلیقه و دیدگاه خواننده برمیگرده. منتها برای اینکه اطلاعات اولیه رو بگیرین، بهتر هست که اول کتابهای هابیت و ارباب حلقهها رو به خونید تا با فضاسازیها و لحن تالکین آشنا به شید و بعد به سراغ کتابهای سنگینتری مثل سیلماریلون برید. وقایع سیلماریلیون به صورت تاریخچه از اول آفرینش جهان شروع میشه و تا انتهای دوران سوم پیش میره. منتها ارباب حلقهها وهابیت بیشتر جنبهی داستانی دارند و ممکنه برای خوانندگان جذابتر باشند.
خط سیر زمانی: سیلماریلیون(و فرزندان هورین) – هابیت – ارباب حلقهها
ترتیب پیشنهادی: هابیت – ارباب حلقهها – سیلماریلیون – فرزندان هورین و ...
البته این صرفا پیشنهاده و هر کس بر حسب سلیقه خودش میتونه اونو تغییر بده.
خوندن این پست بانو آرون که در جواب همین سوال به یکی از دوستان هست هم خیلی کمک میکنه:
خب اول بگو کدوم يک از کتابهاي تالکين رو خوندي ؟ من اطلاعي در مورد چيزهايي که باهاش آشنا هستي جز فيلم ندارم و براي همين به طور کلي شرح مي دم که کسي که مي خواد با دنياي تالکين آشنا بشه بهتره از کجا شروع کنه. بين ما طرفداران هري پاتر و ارباب حلقه ها يه شعاري هست که ميگه : هري پاتر رو بايد با کتابش شناخت, ارباب حلقه ها رو با فيلمش ....
و اين به خاطر اينه که فيلم ارباب حلقه ها مي تونه عامل توجه و جذب فرد به کتابهاش و دنياي عظيم تالکين باشه (به اين دليل که کتابهاش براي کسي که هيچ شناختي ازش نداره و اولين باره بازش مي کنه, اگه بي حوصله باشه ممکنه زده بشه از کتاب) اما هري پاتر فيلم هاش عاملي براي زده شدن فرد از خود کتابه.
بعد از اون اگه آشنايي ديگه اي با تالکين نداري , از جلد اول ارباب حلقه ها , ياران حلقه شروع کن الي آخر .... چون اول فيلم رو ديدي , ودر اين ميان با خيلي چيزها آشنا ميشي که تو فيلم نيست , و به قول تالکين چيزهايي که تو کتاب شرح داده مي شن هيچ جوري نميتونه به تصوير کشيده بشه مگر در تخيلات بي انتهاي خود خواننده. همين کتاب خيلي کمک مي کنه که با خيلي چيزها آشنا بشي به شرطي که با دقت بخونيش ... جزئيات بسياري تو کتاب هست که هرچند اگه کم بهش پرداخته شده باشه اما بازگو کننده تاريخ عظيم اين دنياست و بعدها تو ساير کتابهاي تالکين يا تو مطالعاتت تو اينترنت بهشون بر مي خوري. بعد برو کتاب هابيت رو بخون که ماجراهاي بيل بو بگينزه و قبل از ارباب حلقه ها اتفاق مي افته و داستان افتادن حلقه به دست بيل بو رو مي گه. بعد از اون هم بهتره به جستجو و تحقيق تو نت در مورد چيزهايي که تو کتاب بهشون برخوردي و دوست داري بيشتر بدوني بپرداز .... مطمئن باش دست خالي نمي موني چون هرکدوم کلي اطلاعات و تاريخ پشتشون دارن. ميتوني به وبلاگ هاي فارسي زبان تالکيني يا همين آردا سر بزني و اطلاعات بگيري يا حتي مقالاتشو بخوني که داستانهاي خلاصه شده اي از سيلماريليونن ... و براي اطلاعات بيشتر تو مطالب انگليسي جستجو کني و با همه اينها به يه ذهنيت کلي از دنياي تالکين ميرسي حتي بدون اينکه بقيه کتاباشو خونده باشي!! بعدکم کم کتابهاي ديگه تالکين رو بخون که هنوز ترجمه نشدن و نثرشون هم سخت تره ... سيلماريليون تاريخ آردا و سرزمين ميانه تا عصر دوم که از خلقت اين دنيا مي گه و آمدن موجودات ... و اصلي ترين بخشش تاريخ الف ها و روزهاي اوج اونهاست و ساخت سيلماريل ها ... کتاب بعدي داستان هاي ناتمام هستش ولي حالا حالا ها زوده براي اين کتابها اول همونايي رو که گفتم انجام بدي بهترين راهه...
بهرحال اين چيزهايي بود که با توجه به اين که هيچي راجع به اطلاعاتت نمي دونستم گفتم اگه چيز بيشتري مي خواي بدوني بگو.
بارها شنیدم که در داستانهای تالکین از کلمههایی مثل «سرزمین میانه» و دورانها اول، دوم و سوم استفاده شده. اینها دقیقا چی هستند؟
سرزمین میانه یا Middle-Earth مکانی هست که «رشته افسانههای تالکین» در اونجا به وقوع میپیوندند.
نقشهای از سرزمین میانه : (این نقشه در ابتدای محموعه ارباب حلقهها هم دیده میشود).
برای دیدن نقشه سرزمین میانه میتونید به اطلس سرزمین میانه سایت آردا مراجعه کنید:
http://atlas.arda.ir
آيا واقعا روايت هاي فيلم ارباب حلقه ها مثل داستان بوده يا تغيير کرده ؟ يعني من که فيلم رو ديدم ، چه قدر ميتونم اتنظار داشته باشم که همون وقايع رو تو کتاب ارباب حلقه ها بتونم بخونم ؟
از یکی از پستهای الیاس عزیز برای جواب این سوال استفاده میکنم:
سلام, مجموعه ي LORD OF THE RING به کارگرداني PETER JACKSON بر پايه ي سه کتاب .. .
( FELLOWSHIP OF THE RING / TWO TOWERS / RETURN OF THE KING )
ساخته شده و درش به هيچ کدوم از کتاب هاي ديگه ي TOLKIEN رجوع نشده. البته در ساير موارد مانند بار معنايي مسلما تهيه کننده ها و به خصوص کارگردان در اشنا کردن مخاطب با دنياي فاتزي TOLKIEN به اثار ديگه ي اين نويسنده هم رجوع کردن .. .
در مورد اينکه فيلم تا چه اندازه به سه گانه وفادار بوده ( يا اينطور که شما اشاره کرديد چند درصد کتاب رو نمايش داد ) بايد بگم به نظر من نميشه درصدي رو مشخص کرد و اينکه اين کار اقتباس سينمايي بوده, نمونه ي همه ي اقتباس هاي سينمايي که در مورد ساير اثار ميبينيم. در مجموع از نظر وفادار بودن به کتاب ها کارشون رضايت بخش و رو به جلو بوده و 100% در جاهايي تغييراتي داده شده که از اونا ميشه به چگونگي ملاقات اراگورن با ارواح زماني که براي جلب حمايتشون در جنگ جلوي دروازه هاي گوندور ميره يا کشته شدن سارومان ( براي کسايي که با دنياي تالکين اشنا نيستند بايد گفت کشته شدن !! ) و يا برگشت هابيت ها به شاير و نشون دادن اينکه شاير از زماني که اون رو ترک کردند هيچ تغييري نکرده و کاملا از دنياي بيرون بي خبر و بدون اطلاع مونده نام برد ...
و از مهم ترين حذفيات کتاب هم ميشه به حذف کامل کاراکتر تام بامباديل اشاره کرد که يکي از کاراکترهاي اسرار اميز و مرموز دنياي TOLKIEN هست .. .
ولي توصيه ميکنم اگر توي اين فکرين که بررسي کنين ايا بايد کتاب هاش رو مطالعه کنين يا نه !؟ ( همينطوري که از سوالتون برمياد ) حتما اين کار رو انجام بدين !! نه براي اينکه اينجا وبسايت طرفداراي ( در بعضي موارد دو اتيشه ي تالکين ) هست. بلکه من توصيه ميکنم تا جايي که زمان و حوصلتون اجازه ميده کتاب هايي رو که برداشت سينماييش رو ديدين مطالعه کنين چون هميشه جزييات و جذابيت هايي در کتاب هست که در فيلم نمايش داده نميشه. حالا چه براي سينمايي کردن و جذب مخاطب بيشتر چه به دليل پايين اوردن زمان ساخت و تايم نسخه ي تموم شده ي يک فيلم .. .
و یه سوال که ممکنه پیش بیاد : آیا تمام وقایع در همین سرزمین میانه اتفاق میفته؟
باید به گم که نه. سرزمینی در غرب «سرزمین میانه» هست که «آمان» نامیده میشه. البته این سرزمین در وقایع داستان ارباب حلقهها نقشی نداره؛ و طبیعیه که کسانی که فقط ارباب حلقهها رو دیدن اطلاعی ازش نداشته باشند.
در سیلماریلیون به طور کامل در مورد تمام سرزمینها توضیح داده شده. پیشنهاد میکنم اگه تازه با دنیای تالکین آشنا شدید، صبور باشید و فعلا در جستجوی این مطالب نباشید چون فقط شما رو گیج میکنه. سعی کنید به ترتیب کتابها رو به خونید و قرم به قدم جلو بیاید که سردرگم نشید.
تعداد اسامی اشخاص و مکانها در سیلماریلیون خیلی زیاده و من اشتباه میکنم. برای رهایی از سردرگمی چه کار باید بکنم؟
توی کتاب سیلماریلیون وقایع چندین هزار سال توضیح داده میشه. برای همین تعداد شخصیتهای داستان خیلی زیاده، همچنین داستانها در سراسر آردا اتفاق میافته و اسم مکانهای مختلفی در داستان برده میشه.
برای شناخت بیشتر جغرافیای دنیای تالکین و آشنایی بیشتر با مکانها و ساختمانها میتونید از کتاب «اطلس سرزمین میانه» که در پستهای قبلی معرفی شده استفاده کنید.
برای آشنایی با اشخاص و روابط فامیلی اونها میتونید از شجره نامه هایی که در سایت تهیه شده استفاده کنید. این شجره نامه ها به تفکیک خاندانهای مختلف تهیه شده و مختصری از زندگینامه افراد نیز در آن آورده شده:
https://arda.ir/do...ve/?category=42
و یا:
https://arda.ir/ga...m=1&gallery=113
